Dr. Nadir Dacić, posvećenost nauci i proučavanju Islama

0
172
Foto: Privatna arhiva

Redovno sam pratio sve aktivnosti kada su bile promocije knjiga iz oblasti književnosti publicistike ili istorije Bošnjaka (Odlomak iz knjige Bošnjaci i ja). Tako sam imao čast da se upoznam i sa dr. Nadirom Dacićem. Zajedno sa presjednicom savjeta JU Narodna biblioteka i čitaonica “Njegoš“ Oliverom-Macom Martinović otišli smo na promocije knjige “Pljevaljsko muftijstvo 1930-1936“ upravo autora  dr. Nadir Dacića o knjizi su pored autora govorili Džemal Dacić, Edin Smailovic, Suljo Mustafic, Fuad Čekić o lijepoj temi i istorijatu Pljevaljskog muftijstva, ali i priča o vremenu kada je teško bilo biti Bošnjak-musliman.

Piše: Božidar Proročić, književnik i publicista

Promocija pomenute knjige je održana 9. decembra 2019. godine u multimedijalnoj sali Kulturno informativnog centra “Budo Tomović“ u Podgorici. Nakon završene promocije ostao sam malo da porazagovaram sa mojim dragim prijateljima ali i sa autorom. Dr. Nadir Dacić predstavlja izuzetnog intelektualca posvećenog nauci. Pažljivo sam ga slušao dok je govorio o knjizi, ali i o brojnim drugim tememam koje su vezane za istoriju Bošnjaka ali i islama. Njegov naučni pristup je utemeljen na izučavanju, očuvanju, unaprjeđenju, afirmaciji, zaštititi etnogenezi, etnologiji, islamske civilizacije, etnografiji, istoriji, kulturi, očuvanju kuturne baštine, praćenju društeno-političkog statusa i položaja, objektivnih i subjektivnih uslova društvmo-političke egzistencije i zbilje koja se zasnivala na dugotrjnom istorijskom etno-genetskom evolutivnim procesima koji i danas traju.

Dr. Nadir Dacića bih najbolje opisao riječima velikog francuskog pisca Viktor Igoa (1802-1885) koji je bio predvodnik mnogih književnih i političkih generacija a koji je jednom zapisao: “Veličina jednog naroda ne mjeri se brojem, kao što se veličina čovjeka ne mjeri stasom. Njegova mjera je količina inteligencije i vrline koju posjeduje.“

Cjelokupno dosadašnje istorijsko, religijsko i publicističko stajalište i radovi dr. Nadira Dacića predstavlja i pruža detaljan uvid sa stanovišta proučavanja velikog broja arhivskih istorijskih i pisanih dokumenata razvoja islamske zajednice, njenih institucija blistavih pojedinaca, obrazovnih institucija i tradicionalno-društvenih fenomena ali i o onih problema koje ljudska (islamska) civilizacija smatra izazovnim u poslednjim decenijama koje su za mnoge Bošnjake bile i presudne i prelomne. Njegova jaka intelektualna ličnost sagledana kroz istorijski nesporne stavove i erudiciju, ovog učenjaka čine posebnim ličnošću.

Baveći se i religijskom i naučnom praksom on prati razvoj  najrazličitijih perioda Sandžaka kroz njegovu burnu, ali i bogatu historiju. Sva njegova djela su podvrgnuta kritičko-sociološkoj misli i oštrici i sva su “istrpjela“ sud naučne javnosti. Dr. Nadir Dacićem na tragu sopstvenog prije svega humanističkog opredjeljenja, a u smislu proučavanja historijskih i kulturoloških tema, svojim analitičkim apsolviranjem daje izuzetan doprinos široj društvenoj javnosti i zajednici. Očekujem da će ovaj istaknuti bošnjački intelektualac i teolog u narednom periodu obraditi neke od historijskih tema koje će se baviti multikulturom i suživotom kroz istoriju Sandžaka i na jedan od najljepših načina zaokružiti svoje dosadašnje bogato stvaralaštvo i doprinos nauci.

Sa lijeva na desno dr. Nadir Dacić, Suljo Mustafič, Džemal Dacić, Edin Smailović, Božidar Proročić i Olivera Martinović

Učešće na naučnim skupovima i simpozijima

Međunarodni naučni skup Islam i muslimani u Crnoj Gori – u povodu 115 godina od zvaničnog priznavanja islama u Crnoj Gori, Islamska zajednica u Crnoj Gori, Medresa Mehmed Fatih, Podgorica 3. oktobar 2020; međunarodna konferencija Ljudsko bratstvo – temelj mira i sigurnosti u svijetu,  Svjetska muslimanska liga Rabita, Mešihat Islamske zajednice u Hrvatskoj, Hrvatska biskupska konferencija, Hrvatska, 04.05.2020. godine; naučni skup Husein-paša Boljanić i njegove zadužbine – povodom 450 godina od izgradnje Husein-pašine džamije u Pljevljima, Islamska zajednica u Crnoj Gori i Zavičajni muzej Pljevlja, Pljevlja 8-9. jun 2019. godine; okrugli sto Bošnjački kulturni identitet Prijepolja i okolnih sredina, Dom kulture Prijepolje, 12. oktobar 2018.; naučna konferencija Bosansko-hercegovačke naučnice i njihov istraživački rad, Mostar, 13-14. april 2018. godine u organizaciji Federalnog ministarstva obrazovanja/znanosti, Fakulteta humanističkih nauka Univerziteta “Džemal Bijedić’’ u Mostaru i Udruženja za modernu istoriju Sarajevo;  naučna konferencija Znamenite ličnosti u istoriji Bosne i Hercegovine, Filozofski fakultet Univerziteta u Tuzli 16.-17. novembar 2017. godine; međunarodni naučni skup Društveno-politički, pravni i istorijski značaj sjeničke konferencije, Sjenica, 20.-22. oktobar 2017. godine u organizaciji Bošnjačkog nacionalnog vijeća;  okrugli sto Sevdalinka i tamburica na prostorima Polimlja, održan 7. oktobra 2016. godine u Prijepolju; međunarodni naučni skup u Dragašu povodom 101 godišnjice bitke na Čanakalama, 25-26. marta 2015. godine;

Naučni skup Srednje Potarje i Polimlje u vrtlogu Prvog svjetskog rata, održan u Plјevlјima 15-16. novembra 2014. godine; naučni skup Kulturni i prosvjetni život Potarja i Polimlјa, održan u Plјevlјima 16-17. novembra 2013. godine; međunarodni naučni skup, XXVI simpozijum Dani Sretena Vukosavlјevića, održan u Prijepolјu 2012. godine; okrugli sto Sandžak 1912.-2012. (historija, politika, kultura) održan 24. novembra 2012. godine u organizaciji Bošnjačkog nacionalnog vijeća u Novom Pazaru.  Naučni skup Nacionalni i kulturni preporod srednjeg Potarja i Polimlјa, održan u Plјevlјima 27-28. oktobra 2012. godine; prva međunarodna konferencija Islamsko buđеnje, održana u Teheranu 17-18. septembra 2011. godine; međunarodni naučni skup, XXV simpozijum Dani Sretena Vukosavlјevića, održan u Prijepolјu 2009. godine; međunarodni naučni skup, XXIII simpozijum Dani Sretena Vukosavlјevića, održan u Prijepolјu 2007. godine; okrugli sto u Prijepolјu pod nazivom: Kulturna baština Polimlјa, u organizaciji Muzeja u Prijepolјu održan 15. novembra 2001. godine; međunarodna konferencija na temu: Pomirenje i mirovni procesi u Jugoistočnoj Evropi – doprinos religijskih zajednica stvaranju multietničkih i demokratskih društava, održana u Solunu od 29-31. maja 2000. godine; okrugli sto na temu: Dijalog između muslimana i kršćana, održan u Novom Pazaru od 26-28. novembra 1999. godine; međunarodni simpozijum o Dunavu, pod nazivom: Rijeka života, održan u Novom Sadu 22. oktobra 1999. godine.

Objavljene knjige

Društvo Gajret u Prijepolju i njegova kulturno-prosvjetna djelatnost, Prijepolje 2007. Recenzent Faruk Dizdarević, historičar umjetnosti. Izdavač: Društvo za nauku, kulturu i umjetnost Bošnjaka IKRE iz Prijepolja; Spomenici islamske kulture i Islamska zajednica Prijepolja, Prijepolje 2008. Recenzenti: Prof. dr. Enes Pelidija i prof. dr Sadudin Musabegović. Izdavači: Matična biblioteka Vuk Karadžić Prijepolje i Muzej u Prijepolju; Velika Mahmut-begova džamija, Prijepolje 2008. Recenzent prof. dr. Enes Pelidija. Izdavači: Matična biblioteka Vuk Karadžić Prijepolje i Muzej u Prijepolju; Gajret u Sjenici, Prijepolje 2009. Recenzent prof. dr. Šerbo Rastoder. Izdavač: Ustanova kulture Sjenica; Šarampov – Ibrahim-pašina džamija i Bakije-hanume medresa, (koautor sa Bahrijom Poturak), Prijepolje 2010. Recenzent dr. Sakib Šehović. Izdavač: Naučnoistraživački institut IBN SINA Sarajevo;  Gajret u Novoj Varoši, Prijepolje 2011. Recenzent prof. dr. Redžep Škrijelj. Autorsko izdanje; Gajret u Prijepolju (1921-1941), Drugo dopunjeno izdanje, Prijepolje 2012. Recenzent Faruk Dizdarević, historičar umjetnosti. Izdavač: Dom kulture Prijepolje. Gajret u Novom Pazaru, Prijepolje 2014. Recenzenti: Prof. dr. Sait Kačapor i prof. dr. Redžep Škrijelj. Izdavač: Fakultet islamskih nauka u Beogradu.

150 godina Bakije-hanume medrese u Prijepolju (1863-2013), na turskom i bosanskom jeziku. Prijepolje 2014. Recenzenti: Prof. dr. Džemaludin Latić i H. Yıldırım Ağanoğlu. Izdavač: Fakultet islamskih nauka u Beogradu;  Beogradski Gajret Osman Đikić, Beograd 2016. Recenzenti: prof. dr. Ljiljana Čolić, prof. dr. Dragana Kujović, prof. dr. Husein Zvrko. Izdavač Fakultet islamskih nauka u Beogradu i Naučnoistraživački institut “IBN SINA”, SARAJEVO; Pljevaljski muftija Ajnija ef. Bajraktarević, na turskom i bosanskom jeziku, Prijepolje 2017. Recenzent akademik prof. dr. Emin Sofić – emeritus. Izdavač autor; Islamska zajednica Srbije (1868-2018)., (koautor sa Lejlom H. Alomerović, Beograd 2018. Izdavači: Fakultet islamskih nauka u Beogradu i kulturno društvo muslimana Srbije “Gajret’’. Hafiz Dacić (1922-1988) i njegovo potomstvo, Prijepolje 2018. Recenzent Hadžo Mušović, prof. Izdavač autor; Pljevaljsko muftijstvo (1930-1936), Prijepolje 2019. Recenzenti: prof. dr. Husein Zvrko, Suljo Mustafić, prof. i Mehmed Bajraktarević, prof. Izdavač: Fakultet islamskih nauka u Beogradu; Prijepolje u prošlosti i sadašnjosti, Prijepolje 2020. Recenzenti: prof. dr. Ramo Kurtanović, prof. dr. Sait Šabotić i Faruk Dizdarević, književnik. Izdavač Biblioteka “Vuk Karadžić“ Prijepolje.

Sa promocije knjige Pljevaljsko muftijstvo (1930-1936),

Biografija

Nadir Dacić rođen je 4. januara 1969. godine u Cetanovićima (Sjenica), od oca Hafiza i majke Safe, rođene Batkić. U rodnome mjestu završio je osnovnu školu, Gazi Husrev-begovu medresu u Sarajevu, Fakultet za islamske studije u Novom Pazaru, master studije na Filološkom fakultetu u Beogradu 2012. i doktorirao na Filološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu, modul kultura 2015. godine. Imamsku službu započeo 1990. godine u džematu Zabrnjica kod Priboja, a 1992. godine postavljen za imama Velike džamije u Prijepolju.

Bio je član Mešihata Islamske zajednice Sandžaka (1998-2003), u istom periodu i sekretar Sabora Islamske zajednice Sandžaka, a bio je i član Sabora Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini. Od 1999. godine vrši dužnost glavnog imama Medžlisa Islamske zajednice Prijepolja. Direktor je Bakije-hanume medrese u Prijepolju. Jedan je od inicijatora osnivanja Društva za nauku, kulturu i umjetnost Bošnjaka IKRE iz Prijepolja i član Upravnog odbora u prvom sazivu.

Objavio više tekstova u Sandžačkim novinama, Glasu Islama, Polimlju, Preporodu, Glasniku, Almanahu, Bošnjačkoj riječi i Istorijskoj baštini, časopisu za istoriografiju i arhivistiku iz Užica. Osnivač i rukovodilac hora ilahija i kasida Sandžački biseri (1995-2004). Organizator je i voditelj više tribina i programa vjerskog, kulturnog i naučnog karaktera. Predavač je Islamske vjeronauke u osnovnim i srednjim školama, profesor medrese Bakije-hanume u Prijepolju i profesor na Fakultetu islamskih nauka u Beogradu. Član je Mešihata Islamske zajednice Sandžaka. Član Bošnjačkog nacionalnog vijeća u Srbiji i član Izvršnog odbora ovog Vijeća. Hadž obavio 1999. godine.

Izvor: Sandzacke.rs