Postoje ogromne razlike unutar Evropske unije kada je riječ o načinu života, od veličine i kvalitete smještaja do ključnog pitanja – posjeduju li građani svoj dom ili plaćaju kiriju. Najnoviji izvještaj Eurostata, “Housing in Europe, 2025“, otkriva zanimljive podatke koji oslikavaju kulturološke i ekonomske podjele na kontinentu.
Iako je posjedovanje vlastitog doma i dalje dominantan trend u EU, razlike između država su drastične. Dok zemlje istočne i jugoistočne Evrope prednjače po broju vlasnika nekretnina, zapadne države pokazuju potpuno drugačiji obrazac.
Prema podacima za 2024. godinu, 68% stanovništva EU živi u svom domu, dok preostalih 32% iznajmljuje stambeni prostor. Međutim, prosjek skriva velike varijacije.
Gdje Evropljani najčešće posjeduju domove?
Najveći udio vlasnika nekretnina zabilježen je u:
- Rumuniji – 94%
- Slovačkoj – 93%
- Mađarskoj – 92%
- Hrvatskoj – 91%
Ovi podaci pokazuju da posjedovanje doma i dalje simbolizira sigurnost i stabilnost u ovim društvima, slično kao i u Bosni i Hercegovini.
Njemačka – zemlja podstanara
S druge strane, situacija u ekonomski najjačoj zemlji EU je potpuno drugačija. U Njemačkoj 53% stanovnika iznajmljuje stan, što je jedinstven slučaj u EU. Slijedi Austrija sa 46%, te Danska sa 39%. Ovi podaci ukazuju na razvijenija tržišta najma i drugačiji mentalitet u odnosu na jug i istok Evrope.
Prosječno, 51% Evropljana živi u kućama, dok 48% živi u stanovima. Najveći ljubitelji kuća su Irci (90%), Nizozemci i Belgijanci (77%) te Hrvati (76%). S druge strane, život u stanovima dominira u Španiji (65%), Latviji (64%) i Malti (63%).
Kvaliteta i cijene stanovanja
Izvještaj takođe pokazuje izazove u kvaliteti stambenog prostora. Oko 17% stanovnika EU živi u prenapučenim domovima, najviše u Rumuniji (41%) i Latviji (39%). S druge strane, čak 33% živi u “prevelikim“ domovima, najčešće kod starijih parova čija su djeca napustila dom.
Zabrinjavajuće je da 9% stanovništva EU nije moglo priuštiti adekvatno grijanje doma, pri čemu je situacija najteža u Bugarskoj i Grčkoj.
Cijene nekretnina snažno su porasle od 2010. do 2024. godine – kuće su poskupjele 53%, dok su kirije skočile 25%. Najveći rast zabilježen je u Mađarskoj i Estoniji, gdje su cijene više nego udvostručene.
Evropa se, prema ovim podacima, jasno dijeli: dok istok i jug preferiraju vlasništvo i stabilnost doma, zapadne zemlje razvijaju tržišta najma i fleksibilniji način stanovanja. Razlike nisu samo ekonomske, već i kulturološke, i oblikuju svakodnevni život miliona Evropljana.