Dr. Seid Halilović održao je 25. decembra 2025. godine gostujuće predavanje na Fakultetu političkih nauka Univerziteta u Beogradu pod nazivom „Islam i političke nauke“, u okviru master predmeta Politička učenja velikih religija na studijskom programu Politikološke studije religije.
Predavanje je održano na poziv prof. dr. Marka Vekovića, prodekana za studije drugog i trećeg stepena visokog obrazovanja i vanrednog profesora FPN-a, a fokusirano je na razvoj političke nauke, filozofije i jurisprudencije u islamskoj tradiciji.
Dr Halilović, član Savjeta osnivača Centra za religijske nauke “Kom“, istakao je da se politička nauka u islamu razvijala oslanjajući se na više saznajnih izvora – religijske tekstove i predanja, teorijski i praktični razum, ali i empirijski te instrumentalni razum. Prema njegovim riječima, muslimanski mislioci su kroz historiju vodili opsežne rasprave o svim ključnim aspektima političkog života, podvrgavajući njegove vrijednosne okvire temeljnoj naučnoj analizi i kritici.
Posebno je naglasio ulogu islamske političke jurisprudencije, u okviru koje su razrađivane poruke religijskih izvora o čovjekovom praktičnom djelovanju u društvenim i političkim kontekstima. Halilović je podsjetio da su predstavnici peripatetičke, iluminativne i transcendentne filozofske škole u islamu dali izuzetno važan doprinos razvoju općih i metafizičkih principa političke nauke.
„Rezultati islamske političke filozofije predstavljaju neizostavan uvod u svaku ozbiljnu studiju političke nauke“, kazao je Halilović, naglašavajući da se bez tih temelja ne može razumjeti cjelokupan razvoj političke misli u islamskoj civilizaciji.
Upozorio je da brojni savremeni autori, koji se bave političkom mišlju u islamskom svijetu, prave ozbiljne metodološke greške jer svoje zaključke zasnivaju isključivo na modernističkim ili postmodernističkim epistemološkim principima. Prema njegovoj ocjeni, takvim pristupom religijski i metafizički aspekti islamske političke nauke bivaju svedeni na puki historijski i kulturni kontekst.
Halilović je posebno upozorio na opasnost prihvatanja pozitivističke definicije političke nauke u muslimanskim intelektualnim krugovima.
„Ukoliko muslimanski mislioci prihvate pozitivizam, politička jurisprudencija i politička filozofija klasičnog islamskog saznajnog stadija izgubit će kredibilitet. Time bismo svjedočili postepenom nestajanju autentične misaone snage muslimanske učenosti i rađanju nove vrste religije, oblikovane na marginama moderne nauke“, poručio je Halilović.
Dodao je da bi u tom slučaju politika mogla preuzeti ulogu zamjene za metafiziku i religiju, čime bi se, prema postmodernističkim obrascima, sve svelo na volju i moć čovjeka.
Na kraju predavanja, dr Halilović je zaključio da se politička misao islama ne može razvijati u kulturnom ambijentu zasnovanom isključivo na pozitivističkoj nauci. Istakao je da su islamska politička filozofija, politička nauka i politička jurisprudencija utemeljene na kognitivnom autoritetu religijskog otkrovenja i verovjesničke tradicije, te da njihov društveni utjecaj može jačati jedino kroz vjerodostojnost praktičnog, teorijskog i sakralnog razuma.