U političkom životu Sandžaka, pitanje “autentičnog predstavljanja” bošnjačkog naroda ponovo je postalo aktuelno. Ovoga puta, priču je potegao lider Stranke pravde i pomirenja, Usame Zukorlić, u kontekstu pregovora o formiranju vlade i potencijalnog ulaska njegove partije u vladajuću koaliciju.
Piše: Teufik Tahirbegović
Ova politička retorika nije novina na sandžačkoj političkoj sceni. Decenijama unazad, različite političke opcije nastojale su pridobiti ekskluzivno pravo na zastupanje bošnjačkog naroda. SDA Sandžaka, sa svojim liderom Sulejmanom Ugljaninom, koji se smatra rodonačelnikom narativa o “autentičnim predstavnicima”, godinama je tvrdila da ima monopol na zastupanje interesa Bošnjaka. Međutim, s vremenom je i Stranka pravde i pomirenja za sebe prigrabila isto ekskluzivno pravo.
Politička strategija za pridobijanje glasova
Iza narativa o “autentičnosti” krije se jasna politička kalkulacija. Cilj je zadržavanje i povećanje političke moći, koja se direktno transformira u ekonomsku, kroz manipulaciju osjećajem pripadnosti i kolektivnim identitetom. Partije koje se pozivaju na “autentično predstavljanje” naroda ne bore se za stvarne interese etničkih zajednica, već za jačanje sopstvenih političkih pozicija.
Ovakve stranke svjesno manipulišu intimnim osjećanjima pripadnika etničkih grupa, koristeći njihovu prirodnu potrebu za sigurnošću, identitetom i pripadnošću. Osnovna premisa njihove retorike je da samo oni, kao “autentični predstavnici”, razumiju i mogu zaštititi interese te određene etničke grupe. To je direktna poruka biračima da svi drugi politički akteri nisu dovoljno posvećeni ili sposobni da se bore za njihove interese.
Zašto je narativ o “autentičnom predstavljanju” netačan
Tvrdnje nacionalnih partija o ekskluzivnom pravu predstavljanja određenih etničkih grupa ne odgovaraju stvarnosti iz više razloga. Prvenstveno, potrebe građana daleko prevazilaze granice etnički definisanih pitanja. Ljudi, bez obzira na etničku pripadnost, brinu o univerzalnim temama kao što su ekonomija, zdravstvo, obrazovanje, infrastruktura i vladavina prava.
U svakoj etničkoj zajednici postoji pluralizam političkih i ideoloških stavova. Bošnjaci u Sandžaku, kao i pripadnici bilo koje druge etničke grupe, imaju različite političke preferencije i prioritete. Neki su konzervativni, neki liberalni, neki su fokusirani na ekonomska pitanja, drugi na kulturna prava. Stoga, nijedna partija ne može imati monopol na predstavljanje čitave etničke zajednice.
Strategija manipulacije i mobilizacije
Naglašavanje etničke autentičnosti predstavlja osnov političke strategije kojom partije poput SDA Sandžaka i Stranke pravde i pomirenja pokušavaju da se legitimiziraju i mobilišu podršku unutar bošnjačke zajednice. Ovaj pristup je često praćen razvijanjem osjećaja straha i nesigurnosti od stvarnih ili imaginarnih prijetnji identitetu.
“Ugroženi identitet” postaje moćno mobilizacijsko sredstvo, a u tom “emotivnom magnovenju”, kako to neki analitičari nazivaju, političke partije se predstavljaju kao jedini istinski zaštitnici kojima treba povjeriti moć. Obećavaju da će samo oni obezbijediti sigurnost i prosperitet za etničku zajednicu koju tvrde da predstavljaju.
Posljedice po društvo
Dugoročne posljedice ovakve politike su dalekosežne i uglavnom negativne. Politički život se svodi na sukob unutar etničke zajednice, dok univerzalne političke i ekonomske teme ostaju u drugom planu. Građani se dijele prema političkoj pripadnosti, a ne prema socioekonomskim interesima ili političkim vrijednostima.
Takođe, politička scena postaje fragmentirana, što otežava formiranje širih koalicija i političkih platformi koje bi mogle adresirati probleme čitavog društva. Umjesto da se političari fokusiraju na stvarne probleme građana, oni troše energiju na međusobne sukobe oko toga ko je “autentičniji” predstavnik određene etničke grupe.
Ka prevazilaženju politike “autentičnog predstavljanja”
Za zdrav demokratski razvoj sandžačkih općina, neophodno je prevazići ovaj model politike. Građani bi trebalo da glasaju za političke opcije koje nude konkretna rješenja za njihove probleme, a ne za one koje se pozivaju isključivo na etničku pripadnost.
Političke partije bi trebalo da razvijaju programske platforme koje će odgovarati na stvarne potrebe svih građana, bez obzira na njihovu etničku pripadnost. Samo tako se može izaći iz začaranog kruga etničke politike i krenuti putem ekonomskog i društvenog razvoja.
Priča o “autentičnim predstavnicima” bošnjačkog naroda, koju je ponovo potegao Usame Zukorlić, samo je nastavak višedecenijske politike koja više koristi političkim liderima nego građanima. Umjesto da se bavi stvarnim problemima Bošnjaka u Sandžaku, ova retorika samo produbljuje podjele i odvraća pažnju od suštinskih pitanja koja utiču na kvalitet života svih građana.
Izvor: Sandzacke.rs