Model “dvije Nemačke” koji je godinama unazad nuđen Beogradu kao rješenje za kosovski problem ponovo je aktuelan. Portal Nova.rs došao je do teksta okvirnog sporazuma iz 2012, koji je baziran na tom modelu, a koji je u to vrijeme nuđen vlastima u Srbiji.
Srpske vlasti više od jedne decenije odbijale su da prihvate rješenje za Kosovo koje bi se oslanjalo na model “dvije Nemačke”. Riječ je zapravo o ugovoru koji su potpisale Zapadne i Istočna Njemačka koje se međusobno nisu priznavale.
Preslikan na kosovski problem, taj model bi podrazumijevao da Srbija prihvati nezavisnost Kosova, ali ne i da ga formalno prizna. Takođe, on podrazumijeva članstvo Kosova u Ujedinjenim nacijama.
Pojedine tačke tog okvirnog sporazuma su u međuvremenu predviđene Briselskim sporazum. Prema nekim informacijama, na tekstu konačnog rješenja o kosovskom problemu se trenutno radi i on će biti baziran upravo na ovom modelu.
Iza teksta nacrta tog sporazuma iz 2012. stala je njemačka fondacija Konrad Adenauer koja je bliska nekada vladajućoj CDU, na čijem čelu je bila bivša kancelarka Angela Merkel, a pisali su ga srpski i kosovski eksperti.
Pošto se sve češće govori da će odnosi Srbije i Kosova biti uređeni po principu “dvije Njemačke”, podsjetimo da je Ugovor o osnovama odnosa između Savezne Republike Nemačke i Nemačke Demokratske Republike“, potpisan 21. decembar 1972. godine.
On bio je osnova za niz daljih ugovora dve Nemačke sve do ujedinjenja 1990. godine.
Prenosimo ga u cjelini:
Visoke ugovorne strane, svjesne svoje odgovornosti za održanje mira, nastojeći da doprinesu smanjenju tenzija i bezbjednosti u Evropi, svjesne da nepovredivost granica i poštovanje teritorijalnog integriteta i suvereniteta svih država Evrope u njihovim postojećim granicama predstavlja osnovni uslov mira, slijedeći saznanje da stoga obe njemačke države u svojim odnosima treba da se uzdrže od prijetnji ili od primjene sile, polazeći od istorijskih datosti i neugrožavajući različite poglede Savezne Republike Njemačke i Njemačke Demokratske Republike na temeljna pitanja, vođene željom da radi dobrobiti ljudi u obje njemačke države stvaraju pretpostavke za saradnju Savezne Republike Njemačke i Njemačke Demokratske Republike, saglasile su se oko sledećeg:
Član 1
Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika će razvijati normalne dobrosusjedske međusobne odnose na osnovama ravnopravnosti.
Član 2
Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika će se rukovoditi ciljevima i načelima iz Povelje Ujedinjenih Nacija, naročito načelima suverene jednakosti država, poštovanja nezavisnosti, samostalnosti i teritorijalnog integriteta, prava na samoopredjeljenje, očuvanja ljudskih prava i nediskriminacije.
Član 3
Shodno Povelji UN, Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika će međusobna sporna pitanja rješavati isključivo mirnim sredstvima i uzdržavati se od prijetnji silom ili od primjene sile. One potvrđuju nepovredivost međusobnih granica sada i ubuduće, i obavezuju se na neograničeno poštovanje svojih teritorijalnih integriteta.
Član 4
Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika polaze od toga da ni jedna od njih neće drugu predstavljati u međunarodnim odnosima niti djelovati u ime druge.
Član 5
Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika će unapređivati miroljubive odnose među evropskim zemljama i doprinijeti bezbjednosti i saradnji u Evropi. One podržavaju napore u pravcu smanjivanja vojnih snaga i oružja u Evropi bez štete po bezbjednost učesnika. Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika će u cilju opšteg i potpunog razoružanja pod djelatnom međunarodnom kontrolom podržati napore u pravcu ograničenja naoružanja i razoružanja, a naročito upotrebu atomskog oružja i oružja za masovno uništenje.
Član 6
Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika polaze od načela da je vrhovna vlast svake od njih ograničena na sopstvenu državnu teritoriju. One poštuju nezavisnost i samostalnost svake od dvije države u njihovim unutrašnjim i spoljnim poslovima.
Član 7
Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika izražavaju svoju spremnost da u toku normalizacije svojih odnosa regulišu praktična i humanitarna pitanja. One će zaključiti sporazume na osnovu ovog ugovora kako bi razvile i unaprijedile obostrane koristi saradnje u oblasti privrede, nauke i tehnike, saobraćaja, pravnih pitanja, poštanskog saobraćaja i telekomunikacija, zdravstva, kulture, sporta, zaštite okoline i u drugim oblastima.
Član 8
Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika će razmijeniti stalna predstavništva. One će ustanoviti sjedišta u svojim vladama. Dodatno će biti uređena praktična pitanja koja su u vezi sa ustanovljenim predstavništvima.
Član 9
Savezna Republika Njemačka i Njemačka Demokratska Republika su saglasne da bilateralni i multilateralni ugovori i sporazumi koje su one prethodno zaključile neće biti povrijeđeni ovim ugovorom.
Član 10
Ovaj ugovor podleže ratifikaciji i stupa na snagu danom razmjene odgovarajućih nota.
Na osnovu ovog dokumenta opunomoćenici visokih ugovornih strana su potpisali ovaj ugovor.
U Berlinu, 21. 12. 1972, uz dva izvorna primjerka dokumenta na njemačkom jeziku
Za Saveznu Republiku Nemačku, Egon Bar
Za Nemačku Demokratsku Republiku, Mihael Kol
Izvor: Bilten Službe za štampu i informisanje Savezne vlade od 8. novembra, 1972, br. 155, str. 1842-1844