Članak objavljen u sarajevskim “Večernjim novinama“ 26. marta 1991. godine predstavlja značajan historijski trag o raspravama o nacionalnom i jezičkom identitetu Bošnjaka u Sandžaku početkom devedesetih.
Autor: Elijas Rebronja
U tekstu pod naslovom “Sandžak pred popis: Jezik – bosanski“ prenesena je izjava tadašnjeg generalnog sekretara Stranke demokratske akcije za Srbiju i Sandžak Rasima Ljajića, koji je govorio o načinu izjašnjavanja Bošnjaka na predstojećem popisu stanovništva.
Prema citatu objavljenom u novinama, Ljajić je preporučio da se Bošnjaci tada izjašnjavaju kao Muslimani po nacionalnosti, da im vjeroispovijest bude islam, a da kao naziv jezika navedu “bosanski“.
„…da se prilikom popisa stanovništva upisuju – kao Muslimani, vjeroispovijest islam, a jezik bosanski“, navodi se u tekstu “Večernjih novina“ od 26. marta 1991. godine.
Ovo nije bila privatna izjava niti kasnija politička interpretacija, a posebnu težinu dokumentu daje činjenica da se radi o javno objavljenom političkom stavu iz perioda kada pitanje nacionalnog i jezičkog identiteta Bošnjaka u Srbiji još nije bilo institucionalno uređeno.
U tekstu se navodi i da je Ljajić takav stav iznio na osnivačkoj skupštini “Preporoda“ za Sandžak.
Ovaj dokument pokazuje da je termin “bosanski jezik“ u političkom i javnom diskursu Sandžaka bio prisutan najmanje od početka 1991. godine, odnosno u periodu intenzivnog oblikovanja političkog i nacionalnog identiteta sandžačkih Muslimana.
Zbog toga dokument iz “Večernjih novina“ ima značajnu dokumentarnu vrijednost za istraživanje historije bošnjačkog nacionalnog i jezičkog pitanja u Sandžaku.
Ono što se na osnovu ovog dokumenta može pouzdano zaključiti jeste da je Rasim Ljajić već 26. marta 1991. godine javno koristio i zagovarao naziv “bosanski jezik“ u kontekstu nacionalnog izjašnjavanja Muslimana u Sandžaku.
Više od tri decenije kasnije, ovaj dokument predstavlja vrijedan historijski zapis o vremenu u kojem su se oblikovali politički zahtjevi Bošnjaka u Srbiji i pitanje njihovog prava na vlastiti nacionalni i jezički identitet.
Izvor: Sandzacke.rs