Prije 28 godina, u Parizu je preminuo vizantolog Ivan Đurić, intelektualac koji je krajem XX stoljeća imao posebno i usamljeno mjesto na političkoj i akademskoj sceni Srbije. Brigu o njegovom liječenju, kao i o kremaciji posmrtnih ostataka, preuzela je francuska država. Njegovu urnu iz Pariza u Beograd donijela je njegova majka, Nana Bogdanović, noseći je u krilu.
Francuski univerziteti na kojima je predavao vizantijsku historiju odali su mu počast, dok Filozofski fakultet u Beogradu, na kojem je bio vanredni profesor i predsjednik Savjeta, nije na bilo koji način obilježio njegovu smrt. Jedino javno komemorativno okupljanje u Beogradu održano je u Centru za kulturnu dekontaminaciju.
Ivan Đurić rođen je 30. oktobra 1947. godine u Beogradu, u porodici univerzitetskih profesora i istaknutih intelektualaca. Njegov otac, dr. Dušan Đurić, bio je profesor Medicinskog fakulteta, dok je majka Ivana (Nana) Bogdanović predavala na Filološkom fakultetu. Porodično okruženje bilo je snažno povezano s kulturnim i akademskim krugovima – njegov djed Milan Bogdanović bio je ugledni književni kritičar, a ujak Bogdan Bogdanović priznati arhitekt i nekadašnji gradonačelnik Beograda.
Osnovnu školu “Sveti Sava“ i gimnaziju u Beogradu završio je zajedno sa sestrom bliznakinjom Dušankom. Istoriju je zavolio još u djetinjstvu, a njegov maturski rad “Sveti Sava“ privukao je pažnju javnosti toliko da je o njemu pisao i list Borba.
Studije historije upisao je 1966. godine na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Već na drugoj godini studija, tadašnji šef katedre profesor Georgije Ostrogorski dodijelio mu je mjesto bibliotekara u Vizantološkom institutu SANU, u kojem će kasnije postati i saradnik. Pod Ostrogorskovim mentorstvom diplomirao je 1971. godine s radom “Vizantijski činovi u srednjovjekovnoj Srbiji“.
Pred političke izazove kraja XX stoljeća Ivan Đurić nije stao ni uz vlast ni uz opoziciju, već je tražio alternativu objema stranama. Rizikujući sukob s jednima i drugima, jasno je formulisao svoj stav: “Pošto nisam bio komunista, čvrsto sam protiv antikomunističke histerije; pošto potičem iz porodice svećenika – čvrsto sam protiv države koja ne bi bila sekularna.“
Vlast je njegove ideje smatrala subverzivnim, opozicija ih je ignorirala, a šira javnost ostajala ravnodušna. Bio je istovremeno proglašavan izdajnikom i od strane vlasti i od strane opozicije. Ipak, francuski historičar Jacques Gilliar u posveti jedne knjige nazvao ga je: “Ivan Đurić, srpski patriota“.
Sam je govorio da je bio proglašen nacionalistom jer je slavio slavu, pisao ćirilicom i protivio se nadnacionalnom jugoslavenstvu. Nije bio ni zagovornik pansrbizma ni jugoslavenskog unitarizma. Veliku Srbiju smatrao je tragičnom zabludom, ističući da je nemoguće stvoriti etnički čistu državu u realnim historijskim i demografskim okolnostima.
Zalagao se za Srbiju kao modernu, sekularnu državu koja poštuje prava drugih – etničkih, vjerskih i političkih – smatrajući to uslovom njenog vlastitog razvoja i brige o sunarodnicima van granica. U svojim tekstovima često je ponavljao: “Ja sam Srbin“, ne kao političku parolu, već kao lični i autentični identitet.
Smatrao je da se Bosna i Hercegovina ne može podijeliti, naglašavajući da su njene granice starije i od prve i od druge Jugoslavije. Govorio je i da je jugoslavenski prostor stariji i otporniji od same jugoslavenske države.
Beograd ga je često doživljavao kao “odsječenu glavu“, dok je njega zanimala “duboka Srbija“ – njene frustracije i zablude. Zato je obilazio Kragujevac, Užice, Čačak, Valjevo i druge gradove.
Na predsjedničkim izborima u decembru 1990. godine osvojio je treće mjesto sa oko 300.000 glasova, iza Slobodana Miloševića i Vuka Draškovića, dok je u Vojvodini imao više glasova od Miloševića. To je bilo dovoljno da postane meta pritisaka, medijskih kampanja i prijetnji. Napustio je zemlju i otišao u Francusku, ne znajući hoće li odsustvo trajati pet minuta ili pedeset godina.
Preminuo je 23. novembra 1997. godine, prije političkih promjena u Srbiji 2000. godine, ali je i ranije upozoravao da nije dovoljno mijenjati ljude, već i ideološke orijentacije koje proizvode sukobe.
Bio je, kako je govorio Miroslav Karaulac, “demonski zgodan“.
Ivan Đurić bio je oženjen Majom Danon, profesoricom engleskog jezika, s kojom je imao kćerku Mariju. U Parizu je živio i radio do prerane smrti uzrokovane kratkom i teškom bolešću.
Godine 2003. njegova porodica donirala je Istorijskom arhivu Beograda njegov lični fond – 33 kutije građe koje svjedoče o njegovom životu, radu i vremenu u kojem je djelovao.