Nijedna se država ne gradi lako. Nijedna kulturološka, identitetska i višestoljetna borba nije jednostavna niti laka. Puteva je u Bosni bilo mnogo, kao što je bilo i historijskih lomova, iskušenja i stradanja. Upravo zato Dan nezavisnosti nosi duboko značenje – on predstavlja historijsko buđenje jednog naroda i potvrdu njegove odlučnosti da sam upravlja sopstvenom sudbinom.
Autor: Božidar Proročić, književnik i publicista
U Bosni i Hercegovini se 1. marta obilježava Dan nezavisnosti. Tog dana 1992. godine održan je referendum na kojem je izlaznost iznosila gotovo 64 posto, a gotovo 99 posto građana koji su izašli na glasanje opredijelilo se za suverenu i nezavisnu državu. Bio je to čin političke hrabrosti, ali i historijske odgovornosti prema budućim generacijama.
Put do slobode
Put do slobode nije bio bez žrtava. Pale su mnoge nevine žrtve, a iz tog vremena izrasli su heroji koji su branili pravo Bosne i Hercegovine na postojanje. Na žrtveniku stradanja ostali su tragovi velikodržavnih i velikosrpsko nacionalističkih projekata koji su nastojali da unište identitet i razore državu.
Ipak, Bosna je opstala. Zlatni ljiljani, simbol dostojanstva i kontinuiteta, vratili su se tamo gdje su vjekovima pripadali – kao znak otpora, ponosa i nepokolebljive volje za slobodom.
Značenje nezavisnosti
Nezavisnost predstavlja jednu od najdubljih i najtrajnijih težnji ljudskog društva. Kroz historiju, narodi i pojedinci vodili su borbe kako bi ostvarili pravo na samostalno odlučivanje o sopstvenoj sudbini. Od antičkih republika do savremenih država, ideja slobode i autonomije oblikovala je političke sisteme, revolucije i društvene pokrete.
U političkom smislu, nezavisnost je neraskidivo povezana sa pojmom suvereniteta – slobodna vlast može postojati samo tamo gdje narod ima sposobnost i pravo da sam upravlja sobom.
Antoni de Melo zapisao je da su uspavani ljudi i njihovo neznanje najveće zlo, jer uzrokuju ratove i nasilje, dok je buđenje zapravo smrt vjerovanja u nepravdu i tragediju. Dan nezavisnosti Bosne i Hercegovine upravo je simbol tog buđenja svijesti – da narod ima pravo da postoji, da odlučuje i da čuva svoje ime.
Poruka iz Crne Gore
Nek vam je hajrli Dan nezavisnosti, dragi prijatelji. Kao Crnogorac želim vam reći da duboko poštujem vašu borbu, vašu istrajnost i vašu vjeru u slobodu. Na prostorima Balkana znamo koliko je skupа cijena nezavisnosti i koliko je teško sačuvati identitet kroz vijekove iskušenja.
Zato razumijem snagu tog datuma i historijskog izbora kojeg ste donijeli. Kao prijatelj i kao stvaralac iz Crne Gore koji zna šta znači braniti pravo na postojanje, od srca vam želim stabilnost, mir, napredak i ponos.
Nek vam je hajrli Dan nezavisnosti, dragi prijatelji.