U jeziku koji pamti više od nas, oduvijek je bilo i ostalo da imenice imenuju, daju ime i označavaju nešto što postoji od pamtivijeka.
Piše: Dr. Esad Kučević
Pešter je, kod stanovnika koji žive na prostoru po imenu Pešter, imenica ženskog roda, i ima samo dva padežna oblika: Pešter za nominativ i akuzativ, a Pešteri za genitiv, dativ, vokativ, instrumental i lokativ. Po padežima se mijenja bez mijenjanja vrste i mjesta akcenta, ali gubeći dužinu u kosim padežima: Pȅštēr, Pȅšteri. Nema izvornog govornika s područja koje se zove Pešter koji bi rekao da to nije imenica ženskog roda ili koji bi, govoreći o svom kraju, rekao “na Pešteru”, “sa Peštera”, “od Peštera”.
Pešter je muškog roda samo za one koji nisu slušali ili čuli kako Pešterci i Pešterke dekliniraju ime svoga zavičaja. Tih takvih nije malo – ima ih naravno mnogo više nego Pešteraca i Pešterki, pa su mnogi od tih mnogih “pomuškili” Pešter. Za Radio Beograd Pešter je odavno muško, a tako i za televiziju Beograd, to jest za današnju Radio-televiziju Srbije. Za pešterski narod Pešter je ženskog roda – to se može naći kod najboljih pisaca.
Evo, kod Ćamila Sijarića, pripovijetka “Hrt” počinje rečenicom: “U Pešteri ima selo Dolići.” A u pripovijetci “Djevojka” ima ova rečenica u kojoj Sijarić kaže da je to Vrsenica i da je ta Vrsenica tamo negdje u Pešteri. Ovdje se Sijariću ne može ništa prigovoriti oko Pešteri, ali mu se može oko singulara Vrsenica, jer se selo zove Vrsenice – pa je čudno što ga je veliki pisac “poženskio”.
Ima i pisaca kojima je Pešter muško. Našem komšiji Milisavu Saviću Pešter je muško. U knjizi “Bugarska baraka” kaže da je jedan bataljon partizanske vojske sišao s Peštera, ili kad govori o Raški kao saobraćajnom čvoru iz kojeg su se granali putevi prema Kosovu, Pešteru i Crnoj Gori. Ovo je čudnije što je Savić iz Raške, a gimnaziju je pohađao u Pazaru.
Suprotan primjer je s poljoprivredno-industrijskim kombinatom Pešter. On je muškog roda, jer je kombinat, i jer nije visoravan Pešter. PIK Pešter je muško, iako rod riječi po sebi nema nikakvu samostalnu logičku funkciju. I Pešterci i Pešterke su govorili: “U Pešteru radnici dobijaju otkaze” ili “Pešter otkupio hiljadu jagnjadi.”
Zato nema potrebe za isključivost i kategoričnu “simultanku”, jer svaka isključivost sužava um sa širokim zidovima. Pored i poslije svega – gdje svi moraju misliti isto, niko zapravo ne misli. Jer, kažu – bilo je i ostalo – isključivost je sigurnost bez širine.
I tako dalje, bez lingvističkih parodija i navijačkih interpretacija – za mene je Pešter sinonim uz koji idu: božanski dualitet, sveta dvostrukost, nebeska dvopolarnost, sveti par, božanski paritet, kosmička dvopolnost, božanska komplementarnost, sveto dvojstvo i ono najvažnije prema metodologiji kojom je plasiran ovaj esej – nebesko dvojstvo upareno u arhetipski muško-ženski tandem.
Na kraju krajeva, nije važno je li mačka crna ili bijela – najvažnije je da lovi miševe.
Da pamti, znači, traje i ostaje.
Izvor: Sandzacke.rs