Previranja na vidiku: Sandžak nakon Muamera Zukorlića

0
749
blank
Foto: SANA

Iznenadna smrt lidera Stranke pravde i pomirenja Muamera Zukorlića, zastupnika u Skupštini Srbije i nekadašnjeg muftije Islamske zajednice u Srbiji, imaće utjecaja na prilike u Novom Pazaru, Sjenici i Tutinu gdje Bošnjaci čine većinu stanovništva.

Piše: Ishak Slezovic | Radiostoplus.com

Odlazak Zukorlića u 52. godini uticaće na odnos snaga između tri najutjecanije bošnjačke stranke u Srbiji, na odnose između dvije islamske zajednice u zemlji i na položaj Internacionalnog univerziteta u Novom Pazaru, piše portal radija Sto plus.

Kao i lideri druge dve utjecajne bošnjačke stranke, i Zukorlić je bio sinonim za partiju koju je osnovao i u kojoj je čvrstom rukom određivao kurs političkog djelovanja, od lokalnog nivoa do Skupštine Srbije. Dobro procjenjujući da može da se nametne kao još jedan od lidera među sandžačkim Bošnjacima, Zukorlić je 2016. godine podnio ostavku na funkciju muftije da bi predvodio Stranku pravde i pomirenja (SPP) na parlamentarnim izborima.

Time je direktno uzvratio na opravdane optužbe lidera Stranke demokratske akcije Sandžaka (SDA) Sulejmana Ugljanina i Sandžačke demokratske partije (SDP) Rasima Ljajića da iz sjenke Islamske zajednice (IZ) rukovodi političkom partijom, čiji je naziv tada bio Bošnjačka demokratska zajednica Sandžaka. Bacajući im rukavicu u lice, Zukorlić je tada najavio da će u predstojećim godinama od njih dvojice preuzeti lokalnu vlast i zastupnička mjesta u parlamentu Srbije. Znajući kakvim ličnim kapacitetima i sa koliko njihovog “prljavog veša” Zukorlić raspolaže, Ugljanin i Ljajić su veoma brzo sklopili sporazum o strateškoj saradnji.

Od 2016. godine, kada je ušla u parlament Srbije, Zukorlićeva SPP je bilježila manje ili veće uspjehe, ali se može reći da je imala stalan rast popularnosti. Na prošlogodišnjim lokalnim i parlamentarnim izborima, uspjela je da osvoji poziciju predsednika Opštine Sjenica i četiri zastupnička mjesta u Skupštini Srbije.

Smrt Zukorlića zadesila je njegovu stranku u trenutku kada se zna da će parlamentarni i predsjednički izbori biti održani za pet mjeseci. Imajući u vidu da je Zukorlić bio jedini istinski autoritet u stranci i da javnost među njegovim saradnicima ne vidi nikoga sa makar približnom harizmom, realno je očekivati frakcijske borbe za lidersku poziciju.

Posmatrajući dosadašnju partijsku strukturu, može se očekivati da se u trku uključe najmanje tri pretendenta na čelnu poziciju. Vremena za “rovovsku borbu” nema jer su izbori na pragu, što bi moglo da rezultira brutalnim unutarpartijskim obračunom, čiji je epilog nemoguće predvideti.

Sa druge strane, za partije Ljajića i Ugljanina tajming je idealan. Stranka pravde i pomirenja mora da rješava unutrašnje probleme u kratkom roku, čime se otvara prostor za druge dvije vodeće bošnjačke partije u predstojećoj kampanji. SDA i SDP će sigurno iskoristiti momenat da dodatno pogoršaju stanje unutar SPP, sa ciljem da je eliminišu sa scene ili da bar preuzmu dio njenih glasača. S obzirom da je od Zukorlićeve smrti proteklo tek nekoliko dana, teško je predvidjeti kada će događaji i početi da se odvijaju u tom pravcu.

Mevlud Dudić, bliski Zukorlićev saradnik, formalno je početkom 2014. godine od njega preuzeo funkciju predsjednika Mešihata Islamske zajednice u Srbiji. Među vjernicima uživa određen ugled, ima organizacione sposobnosti i važi za Zukorlićevog sljedbenika. Zbog toga se funkcionisanje i unutrašnja organizacija IZuS u ovom trenutku ne dovodi u pitanje. Njegov najveći problem u budućnosti biće postojanje paralelne Islamske zajednice, nastale poslije neuspelog pokušaja dijela imama da smijene Zukorlića.

Nekoliko pokušaja izmirenja i objedinjavanja paralelnih vjerskih islamskih struktura u Srbiji nisu urodili plodom, čak ni u slučaju direktnog posredovanja državnih vrhova Turske i Srbije. Turski Dijanet, vrhovni vjerski autoritet koji priznaje Rijaset Islamske zajednice Bosne i Hercegovine, predlagao je opšte izbore unutar IZuS, što je tadašnji muftija Zukorlić kategorički odbio. Njegov nasljednik, muftija Dudić, nasleijdio je i stav da se od “odmetnutih imama paravjerske” tvorevine očekuje samo teoba (pokajanje) i ništa drugo.

Ako u nekom trenutku ponovo bude otvoreno pitanje postojanja paralelnih islamskih zajednica koje gotovo deceniju i po dijele vjernike i destabilizuju Sandžak, pitanje je da li Dudić ima dovoljno čvrstine i argumenata da ostane pri tako tvrdom stavu. Da je Zukorlić živ, situacija bi bila znatno drugačija jer to pitanje vjerovatno ne bi bilo ponovo otvarano.

Za raziliku od Islamske zajednice u Srbiji, koja ima istorijsko i ustavno utemeljenje, Internacionalni univerzitet u Novom Pazaru projekat je koji je nastao na Zukorlićevoj “specifičnoj težini” i političkom utjecaju, nepromenjenom od vremena ubijenog premijera Srbije Zorana Đinđića do sadašnje vlasti predsjednika Srbije Aleksandra Vučića.

Ministar prosvjete u Đinđićevoj vladi lično je 2002. godine donio u Novi Pazar dozvolu za rad fakulteta. Zukorlić ga je veoma brzo promovisao u Univerzitet, što Komisija za akreditaciju visokoškolskih ustanova Srbije nikada nije ozvaničila. Univerzitet je nastavio da radi, a i dalje postoji jedino na osnovu Uredbe Vlade Srbije, kao rezultat političke nagodbe Vučića i Zukorlića o podršci u državnom parlamentu.

Stoga će budućnost Internacionalnog univerziteta u Novom Pazaru zavisiti i od ishoda političkih borbi unutar Stranke pravde i pomirenja, odnosno prevazilaženja haotične situacije nastale iznenadnim gubitkom lidera, i od odnosa političkih snaga u budućnosti.

Kompletan tekst čitajte na portalu radija Sto plus OVDJE

Izvor: Radiostoplus.com