Ponovo pokrenute Sandžačke igre okupiće oko 500 sportista iz 12 gradova iz Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine, najavio je danas u Novom Pazaru direktor ove manifestacije Altin Grbović, na konferenciji za novinare održanoj, ne slučajno, u samom sjedištu Bošnjačkog nacionalnog vijeća. Sportisti će se od 14. do 16. avgusta takmičiti u deset disciplina, malom fudbalu, basketu, odbojci na pijesku, odbojci, džudou, šahu, stonom tenisu, atletici, plivanju, streličarstvu i tavli. Predsjednik BNV-a Fuad Baćićanin tom je prilikom poručio da igre za Sandžak imaju značaj mnogo veći od uobičajenog sportskog takmičenja, opisujući sport kao “most među ljudima”.
Autor: Nedžad Smailagić
Ono što ova najava ne pominje, a što bi svaki ozbiljan čitalac trebao imati na umu, jeste da je ovo daleko od prve “obnove” Sandžačkih igara. Manifestacija, koja svoju tradiciju vezuje za period dug više od sedam decenija, u praksi je kroz historiju prekidana više puta, ne zbog nedostatka interesovanja sportista ili građana, već zbog toga što institucija koja igre vodi nikada nije uspjela da obezbijedi njihovu kontinuiranu održivost. Kontinuitet je prvi put ozbiljno prekinut početkom devedesetih, usljed raspada Jugoslavije, da bi igre bile obnovljene 2001. godine, a potom ponovo gašene i vraćane u više navrata, uključujući i najavu obnove 2018. godine, koja takođe nije obezbijedila trajno održavanje.
Ovogodišnja najava dolazi u vrlo specifičnom trenutku. Redovni izbori za nacionalna vijeća nacionalnih manjina u Srbiji, uključujući i Bošnjačko nacionalno vijeće, očekuju se krajem novembra ili početkom decembra ove godine, s obzirom na to da mandat aktuelnog saziva ističe 18. decembra 2026. Zakon nalaže da se izbori moraju raspisati najkasnije 90 dana prije isteka mandata, što znači da se kampanja i predizborna aktivnost svih relevantnih aktera, uključujući i samog BNV-a kao instituciju čije rukovodstvo direktno proizlazi iz ovih izbora, upravo sada intenzivira.
U tom svjetlu, teško je izbjeći pitanje da li je “povratak” Sandžačkih igara, baš u godini izbora za BNV, zaista rezultat dugoročnog plana da se manifestacija konačno stabilizuje, ili je riječ o još jednom u nizu predizbornih gestova čija je svrha da se BNV, i posredno njegovo rukovodstvo, predstavi javnosti kao pokretač pozitivnih, prepoznatljivih projekata neposredno prije nego što građani izađu na birališta. Manifestacija koja “povezuje ljude” i gradi “prijateljstva za cijeli život” zvuči, u principu, plemenito, ali ista ta poruka ponavlja se iz ciklusa u ciklus, bez ozbiljnog objašnjenja zašto igre nikada nisu uspjele da postanu redovna, samoodrživa institucija.
Ono što dodatno otvara pitanja jeste i sama struktura projekta. Iako ustanovu “Sandžačke igre” formalno vodi BNV, javnosti nikada nije jasno predstavljeno ko konkretno donosi operativne odluke, niti kome taj projekat, u administrativnom i finansijskom smislu, zaista odgovara. Bez tih informacija, teško je sa sigurnošću razlikovati sportski projekat od projekta čija je sportska forma tek paravan za nešto sasvim drugo, prije svega politički marketing uoči izbora.
Vrijedi podsjetiti i da je Bošnjačko nacionalno vijeće, prema sopstvenom statutu, tijelo nadležno prvenstveno za kulturu, obrazovanje, informisanje i službenu upotrebu jezika, a ne za organizaciju sportskih takmičenja. To samo po sebi ne diskvalifikuje BNV kao pokretača ili partnera u ovakvom projektu, ali otvara dodatno pitanje zašto se баš sportska manifestacija, sa svojom masovnošću, vidljivošću i emotivnim nabojem okupljanja mladih iz cijelog regiona, bira kao paradna vitrina institucije neposredno prije izbora, umjesto neke od aktivnosti koje spadaju u njenu osnovnu, statutarnu nadležnost.
Pitanje koje bi BNV trebalo transparentno da odgovori jeste i šta se dešavalo sa sredstvima namijenjenim igrama u godinama kada one nisu održavane. Ako je javna institucija godinama izdvajala sredstva za manifestaciju koja se u praksi nije dešavala, građani imaju pravo da znaju na osnovu čega su ta sredstva u finansijskim izvještajima opravdavana, ko je bio nosilac tih budžetskih stavki, i da li je ikada postojao ozbiljan revizorski ili interni nadzor koji bi tu nesrazmjeru između trošenja i rezultata uopšte primijetio.
Dok BNV ne ponudi konkretan, dokumentovan odgovor na ova pitanja, ovogodišnja, treća ili četvrta po redu najava obnove Sandžačkih igara rizikuje da bude ocijenjena ne po sportskoj ambicioznosti koju predstavlja, već po tome koliko se vremenski poklapa sa predizbornim kalendarom institucije koja je organizuje. Do izbora za novi saziv Vijeća ostaje svega nekoliko mjeseci, a igre su najavljene za sredinu avgusta, dakle u samom predizbornom periodu kada svaka vidljiva, medijski propraćena aktivnost BNV-a dobija dodatnu političku težinu.
Redakcija Sandžačkih ostaje pri stavu da povratak sportske manifestacije, sam po sebi, jeste dobra vijest za mlade sportiste i ljubitelje sporta u regionu. Međutim, dobra vijest ne isključuje potrebu za kritičkim sagledavanjem konteksta u kojem se ona najavljuje, niti oslobađa BNV obaveze da jednom za svagda objasni zašto se ova, sedamdesetogodišnja tradicija, iz ciklusa u ciklus gasi i ponovo pali, uglavnom u godinama kada je politički najzgodnije da bude upaljena.
Izvor: Sandzacke.rs