Pohod na Hadžet, kulturno-duhovni događaj koji je osmislio rahmetli Muamer Zukorlić, dugo je bio simbol bošnjačkog identiteta i političke snage u Sandžaku. Okupljajući stotine Bošnjaka oko sjećanja na žrtve Hadžeta, pohod je imao višestruki značaj: očuvanje historijske memorije, jačanje zajedničkog identiteta i direktan politički utjecaj unutar regije.
Piše: Teufik Tahirbegović
Međutim, nakon smrti Zukorlića, ovaj pohod lagano je isčezao. Pod aktuelnim rukovodstvom Islamske zajednice, predvođenim Mevludom Dudićem, Pohod na Hadžet više se ne praktikuje, a zajednica je ostala bez jednog od svojih najvažnijih javnih simbola. Dok je Zukorlić koristio Pohod za jačanje zajedničkog identiteta i političke svijesti, sadašnje rukovodstvo Islamske zajednice često djeluje pasivno, tehnički i bez vizije, što udaljava zajednicu od kulturno-političkih inicijativa koje jačaju njen kolektivni identitet.
Pohod na Hadžet je od samog početka bio visoko personalizovan događaj, neraskidivo vezan za autoritet i harizmu rahmetli Muamera Zukorlića. Njegova lična energija, retorika i sposobnost da mobiliše mase davali su pohodu dimenziju koja je prevazilazila puku vjersku ceremoniju i pretvarala ga u snažan kulturno-politički simbol bošnjačkog identiteta i otpora.
Nakon njegove smrti, aktuelno rukovodstvo Islamske zajednice na čelu s Mevludom Dudićem nije pokazalo ni interes ni sposobnost da očuva kontinuitet ovog događaja. Pohod na Hadžet je u praksi ugašen, a današnja okupljanja svedena su na formalističke vjerske činove, bez masovne mobilizacije i javnog značaja koje je Zukorlić izgradio.
Iako se u posljednje dvije godine organizuju okupljanja na vakufskoj parceli na Hadžetu, gdje se uče Jasin i dova, ta okupljanja nemaju snagu, masu ni simboliku nekadašnjeg Pohoda. Danas je sjećanje na šehide Hadžeta svedeno na skromna okupljanja na vakufskoj parceli, i više služe za javnu manifestaciju vlasništva nad vakufima od strane Islamske zajednice u Srbiji nego za jačanje zajedničkog identiteta ili masovno odavanje počasti žrtvama.
Pohod na Hadžet je imao kulturno-političku dimenziju, dok je danas sjećanje na šehide Hadžeta svedeno na simbolično prisustvo na vakufskoj parceli, bez medijskog odjeka, uticaja i mobilizacije zajednice, što ne može zamijeniti ono što je Zukorlić svojim pohodima gradio.
Pohod na Hadžet, nekada instrument kulturnog otpora i afirmacije bošnjačkog identiteta, bio je posebno bolan za Beograd i srpske nacionaliste, jer je pokazivao političku snagu i organizacione kapacitete bošnjačke zajednice. Masovna okupljanja bila su znak da bošnjačka zajednica ne prihvata pasivnu poziciju i da čuva svoje historijsko sjećanje.
Danas, međutim, islamska zajednica više ne koristi te alate. Pod Mevludom Dudićem, Islamska zajednica djeluje uglavnom kao administrativna institucija, bez ambicije da očuva historijsku memoriju, mobilizira zajednicu ili afirmiše njen kulturni identitet kroz javne inicijative poput Pohoda na Hadžet.
Bez Pohod na Hadžet, koji je bio simbol snage, zajedništva i duhovnog otpora, mladim generacijama ostaje malo direktnih primjera zajedničkog identiteta i kolektivne historijske svijesti. Analitičari upozoravaju da ovakav kurs dugoročno slabi politički utjecaj i društvenu koheziju bošnjačke zajednice u Sandžaku.
Izvor: Sandzacke.rs