Za čaopis STAV o pitanju priznanja palestinske države, genocidu nad palestinskim narodom i širem kolonijalnom kontekstu bliskoistočnog konflikta govorio je dr. Ivan Ejub Kostić, islamolog i politolog.
U ovom intervjuu dr. Kostić donosi niz izuzetno važnih uvida i kritičkih osvrta na savremenu geopolitičku hipokriziju, ukazujući da je aktuelno “priznanje Palestine” od Zapada tek prazna gesta bez stvarnog suvereniteta. Kako ističe, ono što Palestini jeste ili nije “dozvoljeno”, ne određuju palestinski narod ni njegovi demokratski izbori, već Izrael i njegovi zapadni saveznici.
Priznanje koje dolazi bez kontrole nad teritorijom, bez prava na povratak izbjeglica, bez ukidanja izraelskog aparthejda i bez mogućnosti političke i vojne samoodbrane – dr. Kostić naziva političkom farsom, čiji je cilj da se neutralizira palestinska borba za slobodu i održi kolonijalni status quo.
Može li se priznanje palestinske države bez stvarne teritorijalne kontrole i bez okončanja okupacije smatrati oblikom političke prevare namijenjene neutralizaciji borbe za dekolonizaciju?
– Priznanje palestinske države u ovakvim okolnostima i na ovakav način je, najblaže rečeno, degutantno. Zapadne države su prinuđene na takav potez jer se nalaze pod strahovitim pritiskom. Sva dubinska hipokrizija Zapada zbog genocida u Gazi u potpunosti je razotkrivena. Sav preostali legitimitet zapadnih plutokratija iščezao je sa desecima hiljada mrtvih civila koje je cionistički režim pobio u svojoj namjeri da privede kraju svoj vijekovni projekat etničkog čišćenja i otimanja teritorije koja pripada palestinskom narodu.
Zapadne države su decenijama držale ostatku svijeta lekcije o ljudskim pravima, progresu, civilizacijskim dostignućima i toleranciji, a sada se napokon razotkriva da je riječ o svojevrsnom epistemološkom rasizmu, čija je jedina svrha održavanje zapadne hegemonije i neoliberalnog kapitalističkog poretka. Taj poredak omogućava malobrojnima da uživaju u njegovim materijalnim blagodatima, raskalašno živeći na patnji “prezrenih na svijetu”, koji čine veliku većinu svjetske populacije. Evropa, a posebno Amerika, ključni su akteri izraelskog terora i zločina, zbog čega ih treba smatrati saučesnicima u ovom stravičnom zločinu, koji se uživo, putem različitih društvenih medija, odvija naočigled čitavog svijeta.
Da li je dvodržavno rješenje u svojoj suštini sredstvo za legitimizaciju izraelske kolonijalne prisutnosti i osiguranje demografske većine kroz etnonacionalističku strukturu vlasti?
– Ključ razumijevanja ove bezumne i zločinačke cionističke politike jeste u tome da se shvati kakva je priroda države Izrael. Da bi se to razumjelo, nije dovoljno vratiti se samo do 1948. godine, odnosno do onoga što Palestinci nazivaju Nakbom, “Velikom katastrofom”, kada je uništeno više od 400 palestinskih sela, civili masakrirani, a otprilike milion muškaraca, žena i djece pod prijetnjom oružja protjerano sa svojih viševjekovnih ognjišta i domova.
Ovaj strahoviti zločin, koji se dogodio svega tri godine nakon završetka Drugog svjetskog rata, u kojem su Jevreji sami bili žrtve genocidne politike nacističkog režima, cionistička propagandna mašinerija – uz podršku Zapada – decenijama je cinično prikazivala kao da su Palestinci “dobrovoljno napustili zemlju”. Istina je, međutim, da je Nakba predstavljala samo jednu tačku u pažljivo planiranom cionističkom projektu etničkog čišćenja, čiji korjeni sežu u drugu polovinu 19. vijeka, kada je rođen cionistički nacionalni pokret.
Kao i drugi nacionalistički pokreti tog doba, on je narod vezao za zemlju, krv i jezik. Osnivač tog pokreta, Teodor Hercl, sekularni austrijski Jevrejin, zastupao je ideju da Jevreji moraju osnovati sopstvenu državu, po mogućstvu u Palestini, u kojoj bi uspostavili ekskluzivni jevrejski suverenitet. Logičan ishod takvog supremacionističkog nacionalističkog programa jeste sve ono što danas svjedočimo – etnonacionalističku i rasističku državu koja sprovodi aparthejd nad nejevrejskim stanovništvom.
Kako objašnjavamo da se zapadne sile danas zalažu za priznanje Palestine tek nakon što su osigurale da to priznanje ne predstavlja nikakvu prijetnju izraelskoj dominaciji?
– Zapadne države su od samog starta cionističkog kolonijalnog projekta bile skoncetrisane na to da što efikasnije neutrališu palestinsku borbu za odbranu svoje domovine. Tako, zloglasna Balfurova deklaracija bila je imperijalni dokument koji je žrtvovao prava i živote Palestinaca zarad “uspostavljanja nacionalnog doma jevrejskog naroda u Palestini”. Pri čemu je važno naglasiti da su u vreme Balfurove deklaracije nejevreji činili 90 posto populacije na teritoriji današnje Palestine.
U navedenim okolnostima protjerivanja Palestinaca su počela već 1920-ih godina pri čemu su britanski zakoni o zemljištu, reformisani tokom Mandata, omogućili izbacivanje palestinskih zemljoposjednika, čije su posjede i parcele kupovali Američka cionistička zajednica i Jevrejski nacionalni fond. Cijeli ovaj razvoj događaja britanska je politika aktivno podsticala, pri čemu je cionistički pokret sagledavala kao kolonijalnog saveznika, a cionističku ideologiju – čija je ideja vodilja bila otimanja zemlje i etničko čišćenje – tretirala kao efikasnu i ubojitu viziju za ostvarenje zajedničkih ciljeva a to je podjarmljivanje i kontrola bliskoistočnih država i krađa bogatih prirodnih resursa.
Slično kao i u doba Balfurove deklaracije, i danas zapadne države čine sve što je u njihovoj moći kako bi se palestinsko oslobođenje onemogućilo jer bi ono zadalo ogroman udarac njihovim neokolonijalnim interesima na Bliskom istoku, ali i šire.
Da li je simbolično priznanje nepostojeće palestinske države oblik moralnog “alibija” koji Zapad koristi da prikrije svoje saučesništvo u izraelskom aparthejdu i genocidu?
– Mislim da nakon svega što se desilo u protekle skoro dve godine teško možemo da govorimo da su Zapadne vlade sposobne da razmišljaju u kategorijama “moralnog”. Zapadne plutokratije isključivo razmišljaju radikalno utilitarno i pragmatično. Zapadne vlade su izložene strahovitom pritisku sopstvenih građana koji su u ogromnim brojevima ustali protiv genocida koje njihove vlade zajedno sa cionističkim režimom sprovode. Zato, ova priznanja prvenstveno treba posmatrati kao nešto što je iznuđeno, nikako kao rezultat bilo kakvog istinskog, fundamentalnog zaokreta u njihovim politikama. Jer, prosperitet Zapada je ustanovljen na zločinima, genocidima, otimanju i pljački. Zato, on ne može da se odrekne takvih politika jer bi time doveo u pitanje svoje najvitalnije interese što je u ovom slučaju opstanak cionističkog naseljeničkog kolonijalnog projekta koji predstavlja bazu preko koje kontrolišu i po potrebi disciplinuju čitav Bliski istok.
Ako međunarodno priznanje palestinske države ne uključuje obustavu kolonizacije, povratak izbjeglica i ukidanje izraelskih rasnih zakona, o kakvoj se “državi” uopće govori?
– Ako želimo da govorimo o istinskoj uspostavi Palestinske države i izlaska iz okupacionog, kolonizacionog, položaja prvo pitanje koje mora da se riješi jeste pravo države Palestine da uspostavi svoje oružane jedinice, to jest, armiju. Bez toga ništa nema nikakvog smisla. Jer, ideja da zaštitu Palestincima garantuju vojne misije drugih država je cinična, posebno kada smo svjedoci da niko osim Irana i Jemena nije uradio ništa da spriječi stradanje desetke hiljada palestinskih civila. Osim toga, Palestincima u njihovoj državi ne može da se nameće ni to koja politička opcija je “dozvoljena”, a koja nije. U skorašnjem kordinisanom stavu Francuske i Saudijske Arabije vidjeli smo da su oni uvjetovali da se Hamas povuče s ciljem da se afirmiše Palestinska uprava. To ko će da upravlja suverenom državom Palestinom jedino može da odluči palestinski narod kao što je to učinio 2006. godine kada je na općim izborima ubedjedljivo pobijedio Hamas.
Može li Palestinska uprava, koja funkcioniše pod okriljem izraelske kontrole, zaista predstavljati volju naroda – ili je ona samo instrument upravljanja kolonijalnom krizom?
– Palestinska uprava je autokolonijalni entitet. Palestinsku upravu Palestinci odavno vide kao kolaboracionistički aparat koji je uspostavljen da bi gušio borbu za palestinsko oslobođenje. Ovaj entitet koji je nastao u sjenci sporazuma iz Osla, trebalo je da predstavlja embrion suverene države, ali se zapravo ispostavilo da je on ništa drugo nego podizvođač cionističkih okupacionih snaga. Najjasniji dokaz dimenzija izdaje Palestinske uprave jeste njena sigurnosna koordinacija sa cionističkim režimom. Njene obaveštajne službe i policijske snage često su hapsile i mučile palestinske aktiviste i borce otpora na zahtjev Izraela, kriminalizujući palestinski otpor pod krinkom održavanja “stabilnosti”.
Osim toga, Palestinska uprava je satkana od duboko korumpiranih političara i biznismena čiji su interesi u vezi s donatorskim pomoćima, neoliberalnim projektima i privilegijama koje im sama cionistička okupacija omogućava.
Zato, predstavljati Palestinsku upravu kao “rešenje” za trenutno stanje za Palestince znači priznavanje i davanje legitimiteta kompradorskom korumipranom režimu, to jest, kvislinškoj vlasti koja policijski nadzire sopstveni narod u zamjenu za “međunarodno priznanje” i donatorska sredstva.
Kako objasniti da je otpor protiv izraelske okupacije kriminaliziran kao terorizam, dok se identične borbe za oslobođenje drugdje slavodobitno podržavaju?
– Kriminalizacija palestinskog otpora kao “terorizma” je najogoljeniji primjer zapadnih dvostrukih standarda. Dok se palestinska borba protiv brutalne kolonijalne okupacije demonizuje i patologizuje, Ukrajini se pruža sva moguća politička, vojna i medijska podrška u oružanom sukobu. Drugim riječima, pravo na otpor se priznaje tamo gdje odgovara geopolitičkim interesima Zapada, a uskraćuje tamo gde razotkriva njegov kolonijalni projekat.
Hamas i drugi oslobodilački akteri se zato ne nazivaju onim što jesu – oslobodilačkim pokretima – već se kriminalizuju da bi se održala fikcija o izraelskoj “legitimnosti”. Drugim riječima, ova kriminalizacija nije slučajna; ona je strateška. Njome se želi da se oduzme palestinskom narodu pravo da sopstvenu borbu doživi kao pravednu i legitimnu. Razlog za tako nešto je očigledan. Izrael je njihov kolonijalni bedem na Bliskom istoku, a palestinska sloboda bila bi dokaz poraza njihovog imperijalnog projekta.
Ako međunarodni akteri odbijaju da ospore samo postojanje Izraela kao “jevrejske supremacističke države”, može li bilo koje rješenje koje nude biti pravedno – ili je nužno dio kolonijalnog kontinuiteta?
– Zapad je svojim djelovanjem izgubio svaki legitimitet da bude arbitar u ovom ili bilo kom drugom sukobu. Dopuštanjem genocida u Gazi i otvorenom podrškom ultranacionalističkom cionističkom režimu, Zapad je urušio i posljednje ostatke kredibiliteta ključnih međunarodnih institucija. Uloga Međunarodnog krivičnog suda je dovedena pod znak pitanja kao nikada ranije, dok su i Ujedinjene nacije svedene na instrument održavanja statusa-kvo koji održava dominaciju država Globalnog Sjevera. Sve to jasno pokazuje da sadašnji međunarodni poredak ne samo da nije sposoban da osigura pravdu, već aktivno reprodukuje nepravdu. Zbog toga je neophodno radikalno, dubinsko, rekomponovanje svjetskog poretka u pravcu multipolarnosti, jer jedino oslobađanje od zapadne hegemonije može otvoriti prostor za stvarnu dekolonizaciju i slobodu palestinskog naroda i potencijalnu uspostavu pravednijeg međunarodnog poretka.
Izvor: Stav.ba