Usame Zukorlić je politički nasljednik rahmetli muftije Muamera Zukorlića, koji je bio jedan od najglasnijih zagovornika bošnjačkog jedinstva, posebno nakon 2010. godine, u trenucima duboke podijeljenosti i političke instrumentalizacije Bošnjaka od strane većinskih stranaka u Beogradu. Usame pokušava zadržati tu liniju, jer mu je to i ideološki i politički kapital.
Piše: Nedžad Smailagić
Usame Zukorlić trenutno pokušava da pozicionira SPP kao treću, racionalnu opciju – između nacionalne isključivosti SDA i klijentelističkog pragmatizma SDP-a. Govor o jedinstvu je alat kojim pokušava da se izdigne iznad postojećih podjela, i time dobije moralnu prednost.
SDA Sandžaka Rasima Ljajića (SDP) i Sulejmana Ugljanina (SDA) su godinama bile međusobno suprostavljene, i to ne samo programski već i lično. Obje partije funkcionišu kao paralelni politički svijetovi, međutim, posljednjih godina njihova saradnja krunisana je čuvenom “kijametskom koalicijom”. Oboje lidera su (ili su bili) dio režima u Beogradu, kroz razne koalicije, i očito ne vide korist u istinskom jedinstvu koje bi podrazumijevalo novi balans snaga u kome bi mogli izgubiti monopol.
Političko jedinstvo Bošnjaka bi moglo dovesti do većih zahtjeva prema Beogradu – u vezi budžetskih sredstava, statusa jezika, obrazovanja i decentralizacije. Takvo jedinstvo bi povećalo pregovaračku moć Sandžaka, što nije u interesu vlasti u Srbiji. Zato se sistemski stimulišu podjele – što direktno, što indirektno.
Zukorlićev tim trenutno jedini ulaže u artikulisanje političke poruke kroz savremene medije, društvene mreže i profesionalne kanale komunikacije. Tema “jedinstva” se počinje koristi i kao brand poruka – kao što je “normalna Srbija” kod Vučića ili “evropski Put” kod pro-EU stranaka.
Najavljena Deklaracija o ujedinjenju Bošnjaka Sandžaka u Srbiji, koju promovira lider stranke Usame Zukorlić, politički je i simbolički čin koji ima višeslojnu poruku, a dolazi u izuzetno delikatnom političkom trenutku — kako u Beogradu, tako i u Sandžaku. Deklaracijom. koja je nedavno usvojena na predsjedništvu stranke, SPP poziva na jedinstven i koordinisan pristup svih bošnjačkih političkih, vjerskih, obrazovnih i društvenih aktera, kako bi se prevazišla politička fragmentacija i osnažila kolektivna snaga bošnjačkog naroda u Srbiji.
Iako detalji još nisu poznat javnosti, može se zaključiti da lider Stranke pravde i pomirenja koristi ovu rezoluciju da ponovi poziv na “bošnjačko sabiranje” – ne nužno oko njegove stranke, već oko zajedničkih interesa. Time se SPP želi pozicionirati kao platforma pomirenja, a ne partijskih podjela.
Očekuje se da rezolucija sadržava zahtjeve u vezi s posebnim razvojnim statusom Sandžaka, možda i u smjeru regionalizacije ili decentralizacije, ali bez otvorenih separatističkih tonova. Radi se o artikulaciji prava, a ne o izazivanju. Ova deklaracija trebala bi da afirmiše bošnjački identitet, bosanski jezik, prava na obrazovanje i reprezentaciju. Njena svrha je i da bude dokument za domaću javnost, ali i za međunarodne aktere (EU, OEBS, islamski svijet).
Zukorlić koristi institucionalnu stabilnost koju trenutno ima kao ministar u Vladi i pažnju medija da predstavi političku inicijativu koja ima za cilj da redefiniše poziciju Bošnjaka u Srbiji. Tajming nije slučajan. Očekuje se redizajn odnosa unutar vladajuće koalicije, odnosno među bošnjačkim partnerima i srpskim partijama, rastu međunarodni pritisci na Srbiju zbog pitanja Kosova, Srebrenice i opšteg stanja ljudskih prava, a Bošnjačko nacionalno vijeće, koje je trebalo biti nosilac bošnjačke politike, pretvoreno je u marginalnu instituciju, lišenu političke snage i relevantnosti.
U tom vakuumu, SPP pokušava da ponudi novu vrstu političkog okvira kroz Deklaraciju o bošnjačkom jedinstvu u Sandžaku, čije objavljivanje stavlja SDA Sandžaka i SDP pred izazov: hoće li je ignorisati, kritikovati ili podržati? To otkriva stvarne prioritete drugih lidera – jedinstvo ili vlastiti interes. Zukorlić u tom smislu koristi deklaraciju kao političko ogledalo.
Izvor: Sandzacke.rs