Ne treba očekivati dugotrajni oružani sukob ili rat širih razmera izmedju Srba i Albanaca na Kosovu ali postoji potencijal za sporadični ili čak i lokalni obračun koji bi mogao da izazove prekid u dijalogu, slažu se u ocjeni politički analitičari iz Beograda i Prištine.
Politički analitičar Dušan Janjić rekao je agenciji Beta da se posljednji kratkotrajni sukobi razlikuju po tome što je Beograd u cijelu priču “uključio helikoptere i Žandarmeriju“ i da je time pokazao spremanost da upotrebi silu na teret Kosova.
“Tu postoji potencijal da se razvije neki lokalni dugogodišnji oružani sukob i sa zastojima u pregovorima. Ali objektivno, uslova za sam rat širih razmera na Kosovu nema, neće ga biti. Kosovo uvek služi da se, kako se kaže, potpali vatra a da se onda baklja baci na drugu stranu“, rekao je Janjić.
Politički analitičar iz Prištine Azem Vllasi smatra da pravog i ozbiljnog sukoba na Kosovu neće biti.
“Radi se o sporadičnim slučajevima dirigovanim iz Beograda… Pre nekoliko dana u vezi sa registarskim tablicama, sada u vezi sa radom policije koja se bori protiv privrednog kriminala i njenoj akciji protiv šverca i švercera. Glavni cilj Beograda je da na ovaj način onemogući pristup svake institucije vlasti Kosova na sjeveru“, smatra Vllasi.
Vllasi je dodao da se tu radi, pre svega, o odnosima izmedju Prištine i Beograda, odnosno Kosova i Srbije, ali da je srpska strana “ohrabrena“ verbalnom podrškom od Rusije.
“Rusija ima principijelan stav da sve što bude preduzela Srbija prema Kosovu ima podršku Rusije. Međutim nema direktnog angažovanja Rusije jer ona ipak, koliko god bila zainteresovana da destabilizuje Kosovo i druge u regionu u inat zapadu, zna crvenu liniju i ne ulazi u otvoreni sukob ovdje sa zapadnim strukturama kao što su NATO i KFOR“, rekao je on.
Janjić, međutim, smatra da je to, prije svega, lokalni sukob Srba, Albanaca, Kosova i Srbije oko pitanja kontrole teritorije i statusa, iako ne negira i umješanost drugih činilaca.
“Naravno da u njemu uvek ima interesa, manjih ili većih, i drugih igrača. Od susednih zemalja, preko NATO-a, jer su skoro sve države osim Srbije članice NATO, a de fakto Kosovo je na neki način proizvod NATO“, rekao je on i dodao da umješanost Rusije i njenih interesa da destabilizuje i umanji ulogu NATO daje tom sukobu i dimenziju koja je šira od regionalnog.
Kao dokaz da postoji i uticaj stranih faktora, Janjić je podsjetio da je ruski ambasador u Srbiji prisustvovao provjeri spremnosti jedinica Vojske Srbije u kriznim momentima dok je na sjeveru Kosova bilo nereda, dok američke i britanske diplomate u Prištini otvoreno podržavaju posljednje akcije kosovskog premijera Albina Kurtija.
Govoreći o tome koliko su građani zaista informisani o tome šta se na Kosovu dešava, Janjić je ocijenio da je stanje u albanskim medijima na Kosovu, ali i u Albaniji, mnogo bolje i po kvalitetu i po obimu nego informisanje u Srbiji.
“Više se zna, ali naravno ima i više poltičkih spekulacija pošto jer je to vezano za prirodu novinarstva. Kada je u pitanju Beograd i Srbija mi imamo tačno tu podelu – ovu su režimski mediji – koji rade po, da kažemo, instrukciji vlasti… Pošto režimski mediji pokrivaju najveći deo publike, onda su oni postali kontejner za sve i svašta, i vi tamo nemate istinu“, rekao je on.
Vllasi je naveo da srpski mediji nisu objektivni kada je riječ o Kosovu i da su pod kontrolom vlasti.
Kao primjer je naveo nedavne sukobe na sjeveru i dodao da su oni tada taj dogadjaj predstavili „kao da je policija Kosova krenula u akciju širokih nasilnih razmjera protiv Srba“.
Prištinski analitičar smatra da su svi ti uznemirujući događaji “crveni alarm“ da se Evropska unija i naročito Sjedinjene Američke Države uključe u pitanje odnosa Kosova i Srbije i tako omoguće nastavak dijaloga.
“Srbija ima cilj da neprestano izaziva ekscese, da se ometa dijalog, imajući u vidu da se nalazi u predizbornom periodu za izbore u aprilu sljedeće godine. Srbija ne želi da okonča dijalog finalnim sporazumom koji bi svakako podrazumijevao priznanje Kosova“, rekao je on.
Janjić smatra da će prije bilo kakvog uključivanja Bruxellesa i Washingtona prvo treba očekivati nastavak i povećanje tenzija jer je 2022. godina izbora.
“Ove tenzije nisu proizvod lokalnih izbora na severu, one moraju da se produže do opštih izbora u Srbiji, pa će biti vanredni parlamentarni. Definitivno je u ovoj igri trenutno izgubio Kurti, pa će biti i vanrednih parlamentarnih izbora na Kosovu… Drugo, imate izbore u Bosni, imate izbore u Crnoj Gori, imate ceo Zapadni Balkan iduće godine u izborima“, rekao je on.
Izvor: Beta