U slovenačkom gradu Velenju, tokom noći sa četvrtka na petak, vandalizovan je jedan od najpoznatijih spomenika Josipu Brozu Titu. Nepoznata osoba skinula je glavu sa bronzane skulpture koja se nalazi na Titovom trgu, jednom od centralnih gradskih prostora.
Opština Velenje saopćila je da je počinilac ubrzo identifikovan i priveden, te oštro osudila napad na kulturno-istorijsko naslijeđe grada.
“Osuđujemo vandalizam koji je počinjen noću na Titovom trgu u Velenju, gdje je nepoznati počinilac oštetio spomenik Titu i skinuo mu glavu. Najoštrije osuđujemo svaki takav čin i naglašavamo da u našem gradu nema mjesta vandalizmu i napadima na kulturno i istorijsko naslijeđe“, poručili su iz opštine.
Policija je reagovala nakon dojave građanina koji je primijetio muškarca kako u automobil utovaruje veliki metalni predmet. Patrola je ubrzo zaustavila vozilo koje je odgovaralo opisu, a kojim je upravljao 49-godišnji muškarac iz okoline Velenja. Automobil je imao dvije različite hrvatske registarske tablice, a u prtljažniku je pronađena odvojena bronzana glava Titovog spomenika.
“Ovo je podao čin skrnavljenja kulturnog i istorijskog naslijeđa“, saopštila je Policijska uprava Celje, dodajući da se i dalje prikupljaju informacije zbog sumnje u krivično djelo oštećenja ili uništavanja stvari od posebnog kulturnog značaja.
Tito ostal brez glave! pic.twitter.com/4DTu4KMTcX
— tečnoba (@tenoba4) December 5, 2025
Tito ostaje prisutan u Sloveniji uprkos uklanjanjima spomenika
Velenje je u vrijeme SFRJ doživjelo duboku transformaciju – od malog rudarskog naselja do industrijskog centra, zahvaljujući rudniku i fabrici Gorenje. U znak zahvalnosti Josipu Brozu Titu, grad je u jednom periodu nosio naziv Titovo Velenje.
Iako je ovaj spomenik, djelo vajara Antuna Augustinčića i Vladimira Herljevića, jedan od najimpozantnijih, on nije jedini u Sloveniji. Spomenici Titu i dalje postoje u Kidričevu, Slovenskoj Bistrici, Metliki, kao i u muzeju u Jesenicama i brojnim drugim muzejskim zbirkama širom zemlje.
U najvećim slovenačkim gradovima – Ljubljani, Mariboru, Kranju, Kopru, Novoj Gorici i Celju – spomenici Titu uklonjeni su ranih 1990-ih, nakon proglašenja nezavisnosti. Ipak, određeni broj mjesta još čuva njegovo ime u nazivima ulica i trgova. Titova ulica ili trg i dalje postoje u Ilirskoj Bistrici, Jesenicama, Kopru, Tolminu i Postojni.
Jedan od najpoznatijih pokušaja uklanjanja Titovog imena desio se 2021. godine, kada je tokom mandata desne vlade Janeza Janše promijenjeno ime Titove ulice u Radencima. Nakon žalbe boračkih organizacija, Ustavni sud Slovenije poništio je odluku i naložio vraćanje starog naziva.