Posljednjih dana društvene mreže u Sandžaku bile su poprište žustre polemike između profesora Državnog univerziteta u Novom Pazaru (DUNP), Senada Ganića, i potpredsjednika Gradskog odbora Sandžačke demokratske partije (SDP), Armina Mehovića. Njihova razmjena stavova nije običan spor između jednog profesora i jednog političara – ona je postala simbol dubljih tenzija koje godinama tinjaju u odnosu između akademske zajednice i politike.
Piše: Nedžad Smailagić
Profesor Senad Ganić u svom javnom reagovanju na društvenim mrežama oštro je kritikovao SDP i Armina Mehovića zbog, kako kaže, dugogodišnjeg ćutanja na urušavanje Državnog univerziteta. Podsjetio je na višegodišnji progon nastavnog kadra, gašenje departmana i atmosferu političkog pritiska koja je kulminirala “diktaturom rektorke Zane Doličanin“.
Prema Ganiću, štetu Univerzitetu ne nanose studenti ili građani koji protestuju, već oni koji svojim nečinjenjem ili pasivnošću omogućavaju da univerzitetski prostor postane poprište političkih obračuna. Njegova retorika nosi i implicitni poziv na širu društvenu odgovornost, naglašavajući da se pitanje Univerziteta ne može posmatrati izolovano, već kao ogledalo odnosa snaga i interesa u cijelom društvu.
Na Ganićeve optužbe reagovao je Armin Mehović, tvrdeći da njegova izjava nije bila napad na profesore ili studente, već apel da se smire tenzije i izbjegnu novi sukobi. On podsjeća da je SDP više puta javno reagovao – od osude upada privatnog obezbjeđenja iz Kraljeva, do zahtjeva ministra Huseina Memića da se rektorka smijeni i uvede prinudna uprava.
“Nisam se obraćao akademskoj zajednici, niti imam problem sa profesorima. Želio sam da upozorim da sukobi nikome ne donose dobro i da je vrijeme da institucije preuzmu odgovornost“, naveo je Mehović.
Profesor Ganić je ponovo reagovao naglašavajući da njegova borba protiv aktuelnog rukovodstva DUNP-a traje duže od tri godine, te da nije motivisana politikom, već “odbranom dostojanstva univerziteta“.
Mehović je uzvratio ističući da progon kadrova nije počeo tek posljednjih godina, već ranije, navodeći primjere smjena i pritisaka nad profesorima još 2021. godine. On je ponovo pozvao na spuštanje tenzija: “Protesti jesu legitimni i ustavom zagarantovani, ali svi zajedno moramo da sprečimo scene nasilja.“
Rasprava između Ganića i Mehovića prenijela se sa partijskih konferencija i društvenih mreža u širu javnu sferu, naglašavajući duboku podjelu u percepciji problema na Državnom univerzitetu u Novom Pazaru – između političkih aktera i akademske zajednice.
Profesor Ganić zagovara ideju da akademska zajednica mora biti slobodna od političkog upliva, dok Mehović i SDP nastoje balansirati između osude rektorkinog djelovanja i zadržavanja političkog pragmatizma.
Ova polemika ne može se posmatrati izolovano. Državni univerzitet u Novom Pazaru, osnovan 2006. godine kao simbol razvoja i emancipacije Sandžaka, vrlo brzo je postao arena političkih sukoba. Dvadeset godina nakon osnivanja, DUNP ponovo stoji na raskršću – između političkog podaništva i šanse da postane istinski autonomna akademska institucija.
U početku je zamišljen kao inkluzivna institucija, zamišljena da poveže znanje i multietnički karakter regije. Međutim, kroz godine, različite političke strukture nastojale su da preuzmu uticaj nad njim.
Ko zapravo kontroliše Državni univerzitet u Novom Pazaru?
Od svog osnivanja, Državni univerzitet u Novom Pazaru nikada nije bio samo akademska institucija. Period Ćamila Dolićanina nosio je pečat pokušaja SDA Sandžaka da ovu ustanovu stavi pod svoj patronat. Nakon njegove smrti, univerzitet je, dolaskom Zane Doličanin, sve više klizao u matricu centralizacije moći, optužbi za mobing, nepotizam i urušavanje akademskih standarda.
Nezvanično, godinama se u javnosti otvoreno govori da je DUNP pod kontrolom Socijalističke partije Srbije (SPS). Taj utisak nije bez osnova: posljednjih deset godina upravo su kadrovi SPS-a, Branko Ružić i Slavica Đukić Dejanović, sjedili u ministarskoj fotelji resora prosvjete. Univerzitet se, dakle, našao u svojevrsnoj političkoj klijentelističkoj mreži, gdje je veza s centralom u Beogradu važnija od glasova studenata ili profesora.
Kada se pogleda niz ministara prosvjete u posljednjih 12 godina, jasno je da kontinuitet političkog nadzora nije slučajan. Nestranački eksperimenti (Srđan Verbić, Mladen Šarčević) ostali su epizoda bez dubljeg uticaja na Sandžak, dok su SPS-ovi ministri, Ružić i Đukić Dejanović, učvrstili mrežu u kojoj je DUNP funkcionalno vezan za partijske kadrove.
Zbog toga današnji protesti studenata i profesora ne ruše univerzitet – oni samo pokazuju koliko je on već urušen iznutra. Akademski prostor pretvoren je u produženu ruku stranačkih struktura, a ne u mjesto slobodne misli.
Prava pitanja, dakle, nisu da li studenti zloupotrebljavaju univerzitet, već: ko zloupotrebljava univerzitet već 20 godina i u čijem interesu on uopšte postoji?
Ganić i Mehović zapravo govore o istom problemu, ali iz suprotnih perspektiva. Profesor Ganić polazi iz pozicije akademskog dostojanstva i borbe protiv urušavanja institucije. On traži odgovornost i djelovanje, bez kalkulacija. Međutim, Mehović zastupa pragmatičan stav, nastojeći da zadrži balans i smiri tenzije, iako time djeluje kao da izbjegava suočavanje s korijenom problema.
Univerzitet, kao stub razvoja, pretvoren je u prostor političke dominacije. Ako se ovakav trend nastavi, bojazan profesora Senada Ganića da će “znanje izgubiti pred politikom“ može postati stvarnost. A to bi bila tragedija ne samo za akademsku zajednicu, već i za cijeli Sandžak.
Izvor: Sandzacke.rs