U svečanoj sali Kulturnog centra održana je javna rasprava o Nacrtu Plana kvaliteta vazduha grada Novog Pazara za period 2025–2035. godine. Riječ je o strateškom dokumentu koji ima za cilj unapređenje kvaliteta vazduha i zaštitu zdravlja građana.
Otvarajući raspravu, načelnik Odeljenja za zaštitu životne sredine Ivan Milanović istakao je da će Plan omogućiti sistemski pristup borbi protiv aerozagađenja. “Novi Pazar je još 2020. godine bio među prvima koji su pustili u rad savremenu mernu stanicu za praćenje kvaliteta vazduha. Ovaj plan je nastavak tog puta“, kazao je Milanović.
Autori dokumenta predstavili su ključne tačke plana. Nebojša Pokimica govorio je o uzrocima zagađenja i predloženim mjerama.
“Plan je izrađen tokom posljednjih godinu i po dana. Dobijene komentare ćemo uzeti u obzir i odgovoriti kako usmeno, tako i pismeno. Dokument obuhvata podatke do kraja 2023, ali postoji mogućnost da se u konačnu verziju uključe i podaci iz 2024. godine“, naveo je Pokimica, dodajući da se dominantno radi o čestičnom zagađenju, prisutnom i u drugim gradovima Srbije.
Mirjana Perišić iz Instituta za fiziku predstavila je naučnu metodologiju obrade podataka, dok je Nataša Đokić govorila o konkretnim mjerama. “Zagađenje ne postoji od kada ga mjerimo – ono traje decenijama. Pokušali smo da osmislimo realne mjere, koje se zaista mogu sprovesti“, naglasila je Đokić, ističući da su glavni izvori zagađenja individualna ložišta, stacionarni izvori, regionalni transport i industrijska postrojenja. Kao pozitivan pomak navela je uvođenje gradske toplane na biomasu i zamjenu energenata u objektima “Bor“ i u naselju Lug.
“Subvencije treba da motivišu građane na prelazak na ekološki prihvatljivije načine grijanja. Ozelenjavanje pomaže, ali ne rješava problem u zimskom periodu. Potrebna je veća kontrola privrednih subjekata, ali to se ne može smatrati mjerom jer je zakonska obaveza“, pojasnila je Đokić.
Nakon prezentacije, uslijedila su pitanja učesnika. Građanin Teo Taraniš interesovao se za budžetiranje, zelene površine i kapacitet gradske toplane. Odgovoreno je da će se finansiranje vršiti iz gradskog budžeta, resornih ministarstava i međunarodnih fondova. Direktor JP “Gradska čistoća“ Faruk Suljević izjavio je da postojeći kapaciteti toplane omogućavaju duplo veće pokrivanje, te da se u saradnji sa “Srbijašumama“ godišnje sade nove zelene površine u gradu i okolini.
Fevzija Murić ocijenio je da Plan obavezuje ne samo gradsku upravu već i sve građane. “Grad treba da razmišlja o postepenoj zabrani upotrebe uglja, uz dodatne podsticaje za građane“, poručio je Murić i naglasio značaj osnaživanja Zavoda za javno zdravlje.
Dr Selma Bihorac iz Zavoda govorila je o obavezama ustanove i važnosti jačanja komunikacije sa građanima. Predstavnica Ekobloka, Nataša Gligorijević, istakla je potrebu za formiranjem radne grupe koja bi pratila realizaciju mjera i podnosila izvještaje o napretku.
Predsjednik Skupštine grada Samir Lekić zaključio je raspravu riječima: “Plan sadrži ozbiljnu naučnu analizu i realne preporuke. Važno je da se ovaj proces ne politizuje i da svi prepoznamo zajedničku odgovornost za zdravlje naše djece.“ On je podržao inicijativu za formiranje radne grupe za evaluaciju mjera.
Usvajanjem ovog dokumenta, Novi Pazar će se svrstati među deset gradova u Srbiji koji imaju Plan kvaliteta vazduha.