Poznati srbijanski advokat Rajko Danilović, koji je zastupao više bošnjačkih optuženika tokom “Sarajevskog procesa” 1983. godine, preminuo je 22. februara u 88. godini života.
U Bosni i Hercegovini ostat će posebno upamćen po odbrani bošnjačkih intelektualaca u politički osjetljivom procesu, među kojima je bio i rahmetli predsjednik Alija Izetbegović. Zbog tog angažmana u dijelu beogradskih političkih i medijskih krugova bio je izložen oštrim napadima i etiketiran kao “Alijin advokat”.
“Sarajevski proces” započeo je hapšenjima u proljeće 1983. godine, dok je suđenje trajalo od jula do augusta iste godine. Među optuženima su bili Alija Izetbegović, Omer Behmen, Hasan Čengić, Mustafa Spahić, Edhem Bičakčić i drugi bošnjački intelektualci, koji su osuđeni na ukupno 98 godina zatvora pod optužbama za “udruživanje”, “neprijateljsko djelovanje” i “kontrarevoluciju”.
Riječ je o jednom od posljednjih velikih političkih suđenja u kasnom periodu socijalističke Jugoslavije, obilježenom snažnom medijskom kampanjom i političkom mobilizacijom protiv optuženih. U takvom ambijentu, advokati koji su prihvatili njihovu odbranu bili su izloženi političkom pritisku i javnoj diskvalifikaciji.
Danilovićev angažman odvijao se u atmosferi izrazite političke hajke, zbog čega je odbrana optuženih često percipirana kao politički čin. Njegova uloga time je dobila šire društveno značenje, jer je braniti optužene značilo suprotstaviti se dominantnom narativu tog vremena.
O značaju procesa svjedoči i činjenica da je “Sarajevski proces” i danas predmet naučnih skupova i historiografskih istraživanja, koja analiziraju njegove pravne, političke i medijske aspekte.
U saopćenju Fondacije “Alija Izetbegović” podsjeća se da je Danilović u svojoj knjizi “Sarajevski proces 1983.” opisao atmosferu straha i progona koja je pratila istragu i suđenje, navodeći da su mediji stvarali ambijent neprijateljstva i sumnjičenja, te da je, kako je zapisao, “biti Musliman tih dana samo po sebi bilo opasno i rizično”.
Tokom devedesetih godina Danilović je zastupao opozicionare i političke aktiviste, a bio je i pravni zastupnik porodice Zoran Đinđić u postupku nakon atentata na srbijanskog premijera.
Smrt Rajka Danilovića označava odlazak pravnika čije je ime trajno povezano s jednim od najznačajnijih političkih suđenja u savremenoj historiji Bosne i Hercegovine. Njegov profesionalni angažman u “Sarajevskom procesu” ostaje upamćen kao primjer advokatske odbrane u okolnostima snažnog političkog pritiska i javne stigmatizacije.