Američki predsjednik Donald Trump potpisao je izvršnu uredbu kojom uvodi sankcije protiv Međunarodnog krivičnog suda (ICC), optužujući ga za “nelegitimne i neutemeljene postupke usmjerene protiv Amerike i njenog bliskog saveznika Izraela”.
Ova mjera uvodi finansijska i vizna ograničenja za pojedince i njihove porodice koji pomažu ICC-u u istragama američkih građana ili saveznika.
Trump je uredbu potpisao tokom posjete izraelskog premijera Benjamina Netanyahua Washingtonu.
Prošlog novembra ICC je izdao nalog za hapšenje Netanyahua zbog navodnih ratnih zločina u Gazi, što Izrael negira. Nalog je također izdat za jednog od komandanta Hamasa.
Reakcije na sankcije
Nizozemska, koja je domaćin ICC-a, izrazila je žaljenje zbog Trumpove odluke.
“Rad Suda je ključan u borbi protiv nekažnjivosti”, izjavio je holandski ministar vanjskih poslova Caspar Veldkamp na društvenoj mreži X.
Bijela kuća je u saopćenju optužila ICC da je stvorio “sramnu moralnu jednakost” između Hamasa i Izraela izdavanjem naloga za hapšenje istovremeno.
Trumpova uredba tvrdi da su posljednje odluke ICC-a “opasan presedan” koji izlaže američke građane “zlostavljanju i mogućem hapšenju”.
“Ovakvo zlonamjerno ponašanje ugrožava suverenitet Sjedinjenih Država i podriva ključne nacionalne sigurnosne i vanjskopolitičke ciljeve naše vlade i naših saveznika, uključujući Izrael”, navodi se u uredbi.
SAD i ICC: dugogodišnje neslaganje
SAD nisu članica Međunarodnog krivičnog suda i godinama odbacuju njegovu nadležnost nad američkim zvaničnicima ili građanima.
Američka administracija optužuje ICC da ograničava pravo Izraela na samoodbranu, dok ignoriše postupke Irana i drugih antiizraelskih grupa.
Tokom svog prvog mandata, Trump je već uvodio sankcije ICC-u zbog istraga o mogućim ratnim zločinima američkih snaga u Afganistanu. Njegov nasljednik Joe Biden kasnije ih je ukinuo.
Plan za Gazu izazvao kontroverze
Trumpova odluka dolazi nakon što je tokom zajedničke konferencije za medije s Netanyahujem predstavio plan prema kojem bi SAD “preuzele kontrolu” nad Gazom, preselile palestinsko stanovništvo i od te teritorije napravile “Rivijeru Bliskog istoka”.
Nakon osuda iz arapskih zemalja i UN-a, Trump je ponovio svoju ideju na društvenoj mreži Truth Social.
“Pojas Gaze bi bio predat Sjedinjenim Državama nakon završetka borbi”, napisao je Trump, dodajući da bi Palestinci bili preseljeni, ali da američka vojska ne bi bila uključena.
Zvaničnici njegove administracije nisu precizirali gdje bi stanovnici Gaze bili premješteni niti da li bi im bilo omogućeno da se vrate.
Izraelski ministar odbrane Israel Katz naredio je vojsci da pripremi plan za “dobrovoljni odlazak” Palestinaca iz Gaze kopnom, morem i zrakom.
Netanyahu je Trumpov prijedlog nazvao “izvanrednim”.